Page 122 - Türk Dili ve Edebiyatı Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
10. SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı Karanlığın Içinden Doğan Güneş

Konu Anadolu’da Bir Gece isimli hikâyenin analizi
Öğrencilerin dinledikleri metindeki anahtar kavramları, betimlemeleri ve olay örgüsünü sis-
tematik bir şekilde kaydedip ayırt etmeleri, görseller ve metinden hareketle Millî Mücadele
döneminin zorlu atmosferini (korku, umut, cesaret) yorumlamaları ve döneme ait çıkarım-
Öğrenme Hedefleri
larda bulunmaları, karakterlerin duygu ve düşüncelerini çok yönlü analiz etmeleri, metnin
yapı unsurları (kişi, mekân, çatışma) arasındaki neden-sonuç ilişkilerini belirlemeleri amaç-
lanmaktadır.

Disiplinler Arası Resim, psikoloji, sosyoloji, tarih
Bileşenler
Materyaller Etkileşimli tahta, dijital içerikler, çok modlu metinler

Süre 4 ders saati
Beyin Fırtınası: Öğrencilerin bir konu hakkında eleştirilme korkusu olmadan özgürce fikir
ürettikleri bir tekniktir. Bu yöntem, “tartışmacı yaklaşım” veya sınıf içi etkileşim stratejilerinin
temelini oluşturur. Öğrencinin hayal gücünü tetikler.
Derse ilgi çekmek (Motivasyon) ve öğrencilerin konu hakkındaki zihinsel şemalarını hare-
kete geçirmek için kullanılır.
Kelime Ilişkilendirme Testi (KIT): Bu, öğrencinin bilişsel yapısındaki kavram ağlarını orta-
ya çıkaran bir araçtır. Öğrencinin bir kavramı duyduğunda zihninde neleri çağırdığını, kav-
ram yanılgılarını ve ön bilgilerini ölçer. Amacı hazırbulunuşluğu tespit etmektir. Öğretmen
buna göre dersin derinliğini ayarlar.
Cornell Tekniği (Not Alma Stratejisi): Öğrencinin bilgiyi pasif bir şekilde kaydetmesini en-
Etkinlik Açıklaması gelleyen, dinlerken bilgiyi işlemesini ve organize etmesini sağlayan sistematik bir not alma
yöntemidir. Bilgiyi parçalara ayırma ve ilişkilendirme becerisini geliştirir.
Altı Şapkalı Düşünme Tekniği: Hikâyenin ve karakterlerin durumunun 6 farklı renk şapka
(bakış açısı) ile analiz edilmesi. Edward de Bono’nun geliştirdiği, düşünceyi sistematik hâle
getiren bir yöntemdir. Karmaşık bir konuyu tek bir boyutta (sadece duygusal veya sadece
mantıksal) düşünmek yerine, sırayla farklı boyutlarda düşünmeyi sağlar. Amacı çok yönlü
düşünme ve empati becerisini geliştirmektir.
Kavram Haritası (Grafik Düzenleyiciler): Bilgilerin zihindeki yapılanışını görselleştiren,
kavramlar arasındaki hiyerarşik ilişkileri (genelden özele) gösteren araçlardır. Amacı öğre-
nilen bilgilerin kalıcı olmasını sağlamak, parçalar arasındaki ilişkiyi görmek (sentez) ve dersi
somut bir ürünle bitirmek.
Dinleme Öncesi:

Öğretmen dersin başında tahtaya Ilgaz Dağlarının sisli bir fotoğrafını, eski bir at arabası
tekerleğini ve bir gaz lambası görselini yansıtır (IFÇ1, SFKÖ1). Öğrencilerin metindeki “kas-
vetli ve gizemli” atmosfere hazırlanması için onlara “Bu üç görseli bir araya getiren hikâye
sizce nasıl başlar?” sorusunu yöneltir (FÖOD-ÖMO1). Eleştiri yapılmadan tüm fikirler tahta-
Uygulama Aşamaları ya yazılır. Daha sonra yazılanlar üzerinde konuşulur (IFS1).
Öğretmen öğrencilere merkez kavram olarak “Millî Mücadele Dönemi” yazılı bir kâğıt verir.
Öğrencilerden 30 sn. içinde bu kavramın çağrıştırdığı kelimeleri yazmaları istenir (ör. savaş,
Anadolu, yokluk, umut, kağnı). En çok tekrar eden kelimelerden hareketle sınıfın hazırbu-
lunuşluğunu tespit eder.

124 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ