Page 134 - Türk Dili ve Edebiyatı Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
10. SINIF

Dil ve Üslup Uzmanları: Dede Korkut’un anlatım tarzını, nazım nesir karışımını inceler.

Kültürel Kod Uzmanları: Hikâyedeki “ad verme”, “toy etme (şölen)”, “aile hiyerarşisi” kav-
ramlarını dönemin sosyopolitik yapısı ve mitolojik unsurları bağlamında inceler (IFK1).

Uzman grupları konularıyla ilgili çalıştıktan sonra ana gruplarına döner ve öğrendiklerini
arkadaşlarına öğretir. Ana gruplar edindikleri bilgilerin bir sentezini oluşturur ve hikâye ile
ilgili sınıfa sunmak için bir sonuç raporu hazırlarlar. Gruplar kavram haritası ya da infogra-
fik hazırlarlar (ÜFÜÇ1). Grup içerisinden seçilen öğrenciler raporlarını sınıfta paylaşılır ve
sınıfça tartışma yapılır.

Hikâyenin drama yöntemiyle canlandırılması için RAFT stratejisi kullanılır. RAFT seçim tab-
losunda belirtilen görevlerin seçiminde öğretmen öğrenci hazır bulunuşlukları ve ilgilerini
dikkate alarak kendisi seçim yapabileceği gibi seçimi öğrencilere de bırakabilir (SFSÖ1).

Rol Izleyici Format Tema
Dirse Han Dramatik Babasına, kendisine neden saldırdığını
Boğaç Han
(Baba) Diyalog sorması ve sadakatini anlatması
40 Iftiracı Tirat / Bir annenin evladını koruma içgüdüsü ve
Hatun (Anne)
Yiğit Suçlama adaletsizliğe isyanı
Kurultay / Savunma Yaptıkları iftirayı haklı çıkarmaya çalış-
40 Yiğit
Mahkeme Metni maları
Günümüz Epik Şiir / Hikâyeden çıkarılacak derslerin günümüze
Dede Korkut
Gençliği Öğüt uyarlanması

Öğrenciler RAFT seçim tablosundan istedikleri eşleşmeleri kullanarak metinlerini oluşturur-
lar. Oluşturulan metinler önce öğretmen tarafından değerlendirilir ardından sınıfta canlan-
dırılır. Sınıfça canlandırmalar üzerine tartışılır ve metinlerde düzenleme yapılıp yapılma-
yacağına karar verilir. Metinler birleştirilerek sınıfın sahneleyeceği ana senaryo oluşturulur
(ÜFSÜ1).

Öğrenciler ilgi ve yeteneklerine göre öğretmenleri tarafından esnek gruplama yöntemiyle
gruplara ayrılır. Gruplar:

Oyuncular: Sözel ve bedensel ifade becerisi yüksek olanlar

Yönetmen ve Reji: Sahne akışını, bloklamayı ve dramatik tansiyonu yönetme becerisi yük-
sek olanlar (SFGE1).

Dekor ve Kostüm Tasarımı: Görsel sanatlara ilgisi olanlar (ÜFGHP1).

Gruplar sabit şekilde oluşturulan istasyonlarda görevlerine uygun çalışmalar yapılır. Bu sü-
reçte sabit istasyonlar:

Diksiyon ve Vurgu Istasyonu: Oyuncular, Dede Korkut metinlerindeki arkaik (eskiden kal-
ma; yazı ve konuşma dilinde artık kullanıştan düşmüş olan, dilin daha eski veya tarihî dev-
relerine ait kelime, deyim ve şekiller) kelimelerin doğru telaffuzu üzerine çalışır (SFKÖ1).

Sahneleme Istasyonu: Yönetmen ve reji grubu, olayın geçtiği mekânların (Dirse Han'ın
çadırını ve Boğa Meydanı’nı) sınıfta nasıl canlandırılacağını planlar (FÖOD-T1). Bu grupta
çalışan yönetmen ve reji ekibi öğrencilerin sadece sahneyi yönetmesi değil oyunculara “ne

136 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ