Page 131 - Türk Dili ve Edebiyatı Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
10. SINIF

Üst Düzey SFÜDD1: “Kırılma noktası” tespiti, olaylarla ilgili eleştirel düşünme bece-
Düşünme rilerini kullanmalarını sağlar.
(SFÜDD)
Açık Uçluluk/ SFAU1: Öğrenciler Dirse Han’ın kararlarını bir baba, bir eş, bir bey olarak
Ilerletici Süreç farklı roller altında analiz ederler.
(SFAU)
SFKÖ1: Öğrenciler aynı cümleyi üç farklı duyguyla (öfke, hüzün, şüphe)
Keşifçi Öğrenme söyleme denemeleri yaparak tonlamanın anlamı nasıl değiştirdiğini keş-
(SFKÖ)
federler.
SFAY1: Karakterlerin kararlarını etkileyen “kırılma noktalarını” tespit et-
meleri istenir. Böylelikle olaylar arasındaki nedensellik bağlarını kurmaları
sağlanır.
Akıl Yürütme/
SFAY2: Öğrencilerden, Dirse Han’ın adamlarının suçlu psikolojisini ve
Kanıtlama (SFAY)
manipülasyon tekniklerini kullanarak bir savunma stratejisi geliştirmeleri
ve mahkemede sunulmak üzere bir sanık savunması oluşturmaları iste-
nebilir.
Süreç SFSÖ1: “Yönetmen ve Reji” grubu, oyunun türünü; “klasik epik anlatı”,
Seçimde Özgürlük “modern absürt tiyatro” veya “geleneksel gölge oyunu” tekniklerinden bi-
(SFSÖ)
riyle sahnelemeye karar verebilir.
SFARŞ1: Öğrencilerden, hikâyeyi bir araştırmacı gözüyle inceleyerek
Araştırma metindeki kültürel izleri bulmaları istenir. Öğrenciler metni okurken; eski
Yöntemleri Türklerde yemek kültürü, aile ilişkileri ve kahramanlık şartları gibi başlıklar
açarlar. Metinde bu başlıklara uyan cümlelerin altını çizerek bir liste oluş-
(SFARŞ) tururlar. Bu sayede hikâyeyi sadece bir olay olarak değil dönemin yaşam
biçimini gösteren bilimsel bir belge (doküman) olarak analiz ederler.
SFGE1: Yönetmen grubu, oyunculara sadece “Burada dur!” demez, ka-
rakterin o andaki duygusal durumunu sorgulatan sorular yöneltir.
Örnek etkileşim: “Boğa ile güreşirken Boğaç Han’ın fiziksel gücü mü yok-
Grup Etkileşimi sa zihinsel stratejisi mi ön planda?” ve “Bu ayrımı beden diline nasıl yan-
(SFGE) sıtacaksın?”
Oyuncular ve yönetmenler arasındaki bu diyaloglar, bir “Provalar Günlü-
ğü” olarak kaydedilir. Bu süreç, grubun ortak bir sanatsal vizyon etrafında
birleşmesini sağlar.

ÜFGHP1: Öğrencilerden, bu tiyatro oyununu sadece sınıf içinde değil
Gerçek Hayat okulun sosyal medyasında veya bir dijital platformda yayınlanmak üzere
Problemleri bir “Kültürel Farkındalık Projesi” olarak kurgulamaları istenir. “Dekor ve
(ÜFGHP) Tasarım” grubu, hikâyeyi dijital yerli (z kuşağı) kitleye sevdirecek bir “ka-
rakter markalama” stratejisi geliştirir.
ÜFGAK1: Öğrencilerden sergiledikleri oyunu daha sonra okul tiyatro
Ürün Gerçek Alıcı Kitle salonunda tüm öğrencilere, ailelerine, arkadaşlarına vb. sergileyerek
(ÜFGAK)
yaygınlaştırma etkisinin oluşması sağlanabilir.
ÜFÜD1: Canlandırmalar değerlendirilirken sadece değerlendirme
Ürün
formları değil profesyonel kriterler esas alınır. Örneğin, bir tiyatro ya da
Değerlendirmesi
sahne sanatçısının uzman değerlendirmesi kullanılır ya da imkânlar
(ÜFÜD)
doğrultusunda bir tiyatro/sinema oyuncusu sınıfa çağrılır.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 133