Page 17 - T.C. İnkilap Tarihi ve Atatürkçülük | 1.Ünite

1. Ünite

ATLAS OKYANUSU Bilgi Notu
NORVEÇ
İSVEÇ Bolşevik İhtilali: 1917 yılında
Rusya’da çarlık yönetimine son
İNGİLTERE RUSYA veren ve Sovyet Sosyalist Cum-
huriyetler Birliği’nin kuruluşuna yol
ALMANYA açan ihtilale verilen isimdir.
BELÇİKA
Turancılık: Dünyadaki bütün
FRANSA AVUSTURYA-MACARİSTAN Türkleri tek bir bayrak altında top-
PORTEKİZ ROMANYA lama düşüncesine verilen isimdir.

KARADENİZ
İSPANYA SIRBİSTAN BULGARİSTAN Anzak: Australian and New Zea-
İTALYA land Army Corps (Avustralya ve
AKDENİZ OSMANLI DEVLETİ Yeni Zelanda Kolordusu) kelime-
YUNANİSTAN 0 400 lerinin baş harflerinden oluşur.
I. Dünya Savaşı’nda Çanakkale
Üçlü İttifak Devletleri İtilaf Devletleri yanında sonradan savaşa girenler Cephesi’nde İngilizlere destek
Üçlü İtilaf Devletleri Taraf değiştiren devletler vermek amacıyla savaşmışlardır.
Tarafsız olan devletler İttifak Devletleri yanında sonradan savaşa girenler
İtilaf Devletleri yanında sonradan savaşa girenler
Harita 1.4: Üçlü İtilaf ve Üçlü İttifak devletleri haritası

Düşün ve Tartış
Haritayı incelediğinizde, coğrafi konum açısından daha avantajlı
görünenler, İtilaf Devletleri mi yoksa İttifak Devletleri midir?

1. 3. 2. I. Dünya Savaşı ve Osmanlı Devleti

Sıra Sizde
Sizce Osmanlı Devleti savaşa katılmayıp tarafsız kalabilir miy-
di? Nedenleriyle beraber tartışınız.

I. Dünya Savaşı başladığında tarafsız olan Osmanlı Devleti, böyle bir savaş-
ta yalnız kalmamak için ittifak girişimlerinde bulundu. İtilaf Devletleri’nin
yanında yer almayı hedefleyen Osmanlı Devleti’nin talebi reddedildi. İtilaf Bilgi Notu
Devletleri, Osmanlı topraklarını aralarında paylaşmayı amaçladıkları için Os-
manlı Devleti’nin savaşa katılmayıp tarafsız kalmasından yanaydı. Osmanlı Goeben: 1912’de Almanya’da
Devleti tarafsız kalırsa İngiltere ve Fransa, müttefikleri olan Rusya’ya yardım yapıldı. Balkan Savaşları boyun-
ca Akdeniz’de devriye görevi
edebilmek için Boğazlardan serbestçe geçebileceklerdi. Osmanlı Devleti ta- üstlendi. 28 Temmuz 1914’te I.
rafsız kalması karşılığında; kapitülasyonların kaldırılması, Ege Adaları’nın Dünya Savaşı’nın başlamasıyla
kendisine verilmesi, Mısır meselesinin çözümü gibi isteklerde bulundu. Fakat Goeben ve Breslau İngiltere’nin
İngiltere ve Fransa bu isteklere olumlu yanıt vermediler. Akdeniz Donanması’nın takibin-
den kaçarak İstanbul’a sığındı-
Osmanlı Devleti, İtilaf Devletleri’ne yaptığı ittifak önerisinin reddedilmesi lar. İki gemi 16 Ağustos 1914’te
üzerine Almanya’ya yakınlaştı. İttihat ve Terakki yöneticileri, Almanya’ya Osmanlı Donanması’na verildi.
karşı sempati duyuyorlardı ve Almanların savaşı kazanacağına kesin gözüy- Goeben, Osmanlı hizmetine gir-
le bakıyorlardı. Böylece Osmanlı Devleti, Almanya’dan da alacağı destekle diğinde Yavuz Sultan Selim, kı-
saca Yavuz, adını aldı. 1936’da
kaybettiği toprakları geri kazanabilecekti. Osmanlı Devleti, Almanya ile yap- adı resmen TCG Yavuz olarak
tığı gizli ittifak antlaşmasıyla İttifak Devletleri arasında yer almış oldu. değiştirildi. Bu gemiyle 1938’de
Mustafa Kemal Atatürk’ün naaşı
Almanya, Osmanlı Devleti’ni bir an önce kendi yanında savaşa sokmak is- İstanbul’dan İzmit’e taşındı. Ya-
tiyordu. Böylece yeni cepheler açılacak ve Almanya’nın savaş yükü de ha- vuz, 1950’de hizmetten çekilene
fifleyecekti. Ayrıca halifeliğin Müslümanlar üzerindeki nüfuzundan faydala- kadar Türk Donanması’nın bay-
nacak, İngiltere’nin sömürgeleriyle bağlantısını kesecek, Osmanlı’nın ham rak gemisi olarak görev yaptı.
madde ve insan gücünden faydalanacaktı. (Komisyonca hazırlanmıştır.)

Atina ve İstanbul
Edirne ve Kırklareli geri alındı. Antlaşmaları imzalandı.

1913 1913
33