Page 18 - T.C. İnkilap Tarihi ve Atatürkçülük | 1.Ünite

XX. YÜZYIL BAŞLARINDA OSMANLI DEVLETİ VE DÜNYA

Akdeniz’de bulunan Almanların iki savaş gemisi olan Goeben (Goben) ve
Breslau (Brislav), İngiliz donanmasından kaçarak Çanakkale’ye sığınmala-
rı, Osmanlı Devleti’nin savaşa girmesine yol açan olayların başlangıcı oldu
(Görsel 1.20). Osmanlı Devleti’nin, tarafsız bir devlet olarak, gemilerin si-
lahlarını sökmesi ve personelini de tutuklaması gerekiyordu. Fakat Osman-
lı Devleti, bu gemileri satın aldığını açıkladı ve Goeben’e Yavuz, Breslau’a
da Midilli adını verip gemilere Türk bayrağını çekti. Bu gemilerin Osmanlı
limanına sığınması, Osmanlı Devleti’nin savaşa girmesini hızlandırdı. Kara-
deniz’e açılan bu gemiler, Rusya’nın Sivastopol, Odesa gibi limanlarını top
ateşine tuttu (29 Ekim 1914). İttihat ve Terakki’nin bilgisi dâhilinde gelişen
Görsel 1.20: Yavuz (Goben) Savaş Gemisi ve Almanya’nın uyguladığı bu planla Osmanlı Devleti, oldubittiyle savaşa
dâhil oldu. İngiltere ve Fransa, müttefikleri Rusya’nın yanında yer alarak Os-
manlı Devleti’ne savaş ilan etti (1 Kasım 1914). Osmanlı Devleti’nin savaşa
katılmasıyla savaş daha geniş bir alana yayıldı. V. Mehmet Reşad, halife sıfa-
tıyla cihat ilan etti; Müslümanları İngiltere, Fransa ve Rusya’ya karşı savaşa
çağırdı. Fakat olumlu bir karşılık alınamadı.

1. 3. 3. Cephelerde Osmanlı Devleti

Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı sırasında Kafkas, Kanal, Çanakkale, Irak,
Hicaz-Yemen, Suriye-Filistin, Galiçya, Makedonya, Romanya cephelerinde
savaştı (Harita 1.5).

GALİÇYA CEPHESİ

ROMANYA CEPHESİ
MAKEDONYA CEPHESİ
KAFKAS CEPHESİ
ÇANAKKALE CEPHESİ IRAK CEPHESİ

FİLİSTİN CEPHESİ 0 300
SURİYE- IRAK CEPHESİ

KANAL CEPHESİ HİCAZ-YEMEN CEPHESİ

Harita 1.5: Osmanlı Devleti’nin I.Dünya Savaşı’nda
savaştığı cepheler haritası

Düşünelim Tartışalım
Harita 1.5’i incelediğinizde Osmanlı Devleti’nin çok farklı coğrafyala-
ra asker göndermesinin toplum üzerindeki etkileri neler olmuştur?

Tablo 1.5: I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin Savaştığı Cepheler
Taarruz Cepheleri Savunma Cepheleri Yardım Cepheleri
Kafkas Cephesi Çanakkale Cephesi Galiçya Cephesi
Kanal Cephesi Irak Cephesi Makedonya Cephesi
Hicaz-Yemen Cephesi Romanya Cephesi
Suriye-Filistin Cephesi

Mustafa Kemal Sofya
Ateşemiliterliği’ne atandı. I. Dünya Savaşı başladı.
1913 1914

34