Page 116 - Birleştirilmiş Farklılaştırma Etkinlikleri

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ
KİMYA
9. SINIF

ZIF5: Öğretmen modern atom teorisi, belirsizlik ilkesi ve orbital kavramını vurgulayabilir; öğren-
cilerden “klasik modellerin sınırı” nı bir cümleyle özetlemeleri istenebilir.
DIF4: Elektron, proton ve nötronun keşif süreçleri animasyon, video vb. araçlarla öğrencilere
sunulurken videoların altyazılı ve yavaşlatılmış sürümlerine yer verilebilir, önemli aşamalar
görsel sembollerle vurgulanabilir.
ZIF6: Hazır veri seti (keşif tarihi, yük, kütle) verilebilir, öğrencilerden veriyi okumakla kalmayıp
“karşılaştırma soruları” üretmeleri istenebilir (hangisi daha ağır, hangisi daha erken keşfedildi,
neden?).
ZIF7: Ders sonu özetlemede öğrencilerden “en kritik üç kırılma noktası”nı seçmeleri istenebilir:
Hangi model hangi nedenle dönüm noktası oldu? Öğrenciler, dersin sonunda zaman şeridini
“tek cümlelik anlatı”ya dönüştürebilir: “Atom modeli tarihi, … sorusuna verilen cevapların deği-
şimidir.”
DSF1: Sorunun cevaplanmasını kolaylaştırmak için 7 ve 8. sınıfta bu konuların geçtiği hatırlatı-
larak yönlendirici ek sorularla öğrenci cevapları alınabilir.
ZSF1: Bilim insanlarının isimleri tahtaya yazılıp “tanıyor musunuz?” sorusu sorulabilir, öğren-
cilerden bu isimlerin neden önemli olabileceğine dair tahmin üretmeleri istenebilir. Öğrenciler,
isimler üzerinden “bilimsel ilerleme kişilere mi, kanıta mı dayanır?” tartışmasını başlatabilir; böy-
lece bilimin doğası üzerine düşünme tetiklenir.
DSF2: Etkinlik kapsamında oluşturulacak öğrenci grupları öğrencilerin bilişsel düzeyi, öğrenme
stilleri ve bireysel farklılıkları gözetilerek heterojen şekilde oluşturulabilir.
ZSF2: Heterojen grup yapısında görev paylaşımı yapılabilir; öğrenciler “kanıt sorumlusu, kro-
noloji sorumlusu, sunum sorumlusu” gibi roller üstlenebilir. Gruplar, kartı asma kararını ortak
gerekçeyle alabilir; her karar için “neden bu sırada?” cümlesi yazabilir.
DSF3: Sınıf içi sunum sürecinde öğrenciler, sözel anlatım ve akıllı tahta kullanımının yanı sıra
grafik, tablo, kısa video, poster ya da dijital sunum araçlarından yararlanarak kartlarını farklı
Süreç temsillerle tanıtabilirler.
DSF4: Zaman şeridi etkinliğinde, görev kartlarını doğru sıraya yerleştirmede akran desteği,
sözlü ipuçları veya görsel hatırlatıcılar, kısmi sıralama örnekleri, anahtar kavram kartlarından
yararlanılabilir; gerektiğinde görevler küçük adımlara bölünebilir.
ZSF3: Öğretmenin geri bildirimiyle yanlış sıralamalar düzeltilebilir, öğrencilerden düzeltme
sonrası “yanlışın nedeni”ni yazmaları istenebilir (hangi ipucu gözden kaçtı?). Öğrenciler, her
düzeltmeden sonra “kural” çıkarabilir: “Yeni model genelde … tür kanıta dayanır” gibi kronoloji
ipucu üretir.
ZSF4: Çoklu sorularla tartışma yapılabilir, öğrencilerden cevaplarını “model-kanıt-sonuç” for-
matında kurmaları istenebilir. Öğrenciler, “neden yeni model eskisini tamamen yok etmez?”
sorusuna bilim felsefesi diliyle yanıt üretebilir: korunan açıklama gücü, yeni kanıt, sınır koşulları
gibi.
DSF5: Etkinliğin sonunda gerçekleştirilen özetleme aşamasında, öğrencilerin bilgiye erişimini
kolaylaştırmak amacıyla öğretmen tarafından ses kaydı alınabilir.
ZÜF1: Temsilcinin sınıfa tanıtım yapmasıyla grup bilgisi sınıfla paylaşılabilir, öğrencilerden her
sunum için “1 güçlü kanıt + 1 soru” notu almaları istenebilir. Sınıf, sunumlar tamamlanınca parçalı
bilgileri birleştirerek ortak bir “atom modeli zaman çizelgesi posteri” oluşturabilir.
Ürün DÜF1: Öğrencilerin cevapları bireysel öğrenme tercihlerine ve ihtiyaçlarına uygun olarak yazılı,
sözlü veya görsel (çizim) olarak alınabilir. Hazırlanacak grafik için önceden hazırlanmış grafik
şablonları, ekseni önceden belirlenmiş boş grafikler, renk kodlamaları ve örnek bir model grafik
ile süreç desteklenebilir.

118 BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ