Page 166 - Birleştirilmiş Farklılaştırma Etkinlikleri

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ
MATEMATİK
10. SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı Grafiklerden Gerçek Hayata

Gerçek sayılarda tanımlı rasyonel referans fonksiyonun nitel özellikleri ile bu fonksiyondan
Konu
türetilen rasyonel fonksiyonların nitel özellikleri
Öğrenciler; rasyonel referans fonksiyonu olan f(x) = 1/x ile bu fonksiyondan türetilen
g(x) = a • f(x ± r) ± k (a, r, k ∈ ℝ, a ≠ 0) biçimindeki fonksiyonların nitel özelliklerini (tanım/
görüntü kümesi, asimptotlar, artanlık/azalanlık, teklik-çiftlik vb.) çoklu temsiller kullanarak
analiz edebilmeleri; fonksiyonun parametrelerinde yapılan cebirsel değişikliklerin grafik
Öğrenme Hedefleri
üzerindeki geometrik yansımalarını (sağa-sola/yukarı-aşağı öteleme, dikey ölçekleme)
gerekçelendirerek açıklayabilmeleri ve bu matematiksel yapıları pasta paylaşımı veya hız-
zaman ilişkisi gibi ters orantı içeren gerçek yaşam senaryoları üzerinden modelleyerek
çıkarımlarda bulunabilmeli hedeflenmektedir.
Tic Tac Toe görev tablosu (3x3’lük görev menüsü), görev açıklama kartları (isteyen
öğrenciler için yazılı yönergeler), grafik kâğıtları, renkli kalemler ve cetvel, fonksiyonların
grafiklerinin örnek görselleri, gerçek yaşam bağlamı içeren senaryo kâğıtları (isteğe bağlı),
Materyaller
etkileşimli tahta veya beyaz tahta, öğrenci öz değerlendirme formu, akran değerlendirme
formu, sadeleştirilmiş görev kâğıtları (destek ihtiyacı olan öğrenciler için), öğretmen gözlem
formu veya kısa not defteri
Süre 1 ders saati
Tic Tac Toe (Dokuzlu Öğrenme Menüsü): Öğrencilere sunulan 3x3 görev tablosu
sayesinde, öğrenciler kendi ilgi ve hazır bulunuşluk düzeylerine göre üç görev seçerek
öğrenme sürecini planlar. Bu yapı, seçim temelli öğrenme imkânı sunarak motivasyonu
artırır, öz düzenlemeyi ve bireysel sorumluluğu destekler.
Görev Tabanlı Öğrenme: Her bir kutucukta yer alan görev, farklı beceri alanlarını
hedefleyen açık uçlu bir etkinliktir. Öğrenciler görevleri tamamlayarak hem kavramsal
Etkinlik Açıklaması anlayışlarını geliştirir hem de bilgiyi analiz etme, yorumlama ve uygulama fırsatı bulur.
Öz Değerlendirme: Ders sonunda öğrenciler, seçtikleri görevler ve öğrenme süreciyle ilgili
yansıtıcı soruları yanıtlayarak öz değerlendirme yapar. Bu uygulama, öğrencinin öğrenme
farkındalığını artırır ve öz düzenleme becerisini güçlendirir.
Doğrudan Öğretim: Bazı öğrenciler görevlerinden birini sınıfla paylaşır. Diğer öğrenciler
çözüm yollarını dinler, sorular sorar ve yapıcı geri bildirimde bulunur. Bu teknik, iletişim
becerisi ve kavramları başkalarına açıklama yetisini geliştirir.
Ders, öğretmenin tahtaya f(x) = 1/x fonksiyonunun grafiğini çizmeyle başlar (DIF1,
DFÖOD1). Öğrencilerden bu grafik üzerinde gözlem yapmaları istenir. “Bu fonksiyon
hangi x değerlerinde tanımsız?”, “Grafiğin x ve y eksenlerine yaklaşım şekli neyi ifade
eder?”, “Bu grafik neden hiçbir zaman eksenleri kesmez?” gibi sorularla öğrencilerin ön
bilgileri hatırlamaları sağlanır (DSF1, ZSF1). Bu kısa girişin ardından öğretmen, dersin
Uygulama Aşamaları amacını açıklar: “Bugün hem referans rasyonel fonksiyon olan f(x) = 1/x’in nitel özelliklerini
belirleyecek hem de bu fonksiyonun dönüştürülmüş hâllerine ilişkin yorum yapacağız. Bunu
da seçmeli görevler yoluyla gerçekleştireceğiz.” (ZIF1, ZSF2)
Öğretmen, öğrencilere üzerinde dokuz görev bulunan bir Tic Tac Toe (3x3) görev tablosu
dağıtır. Öğrencilerden, bu tablodaki görevlerden bitişik veya çapraz şekilde üç tanesini
seçmeleri istenir (DÜF1, ZSF3, DIF2).

168 BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ