Page 167 - Birleştirilmiş Farklılaştırma Etkinlikleri
P. 167
ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ
MATEMATİK
10. SINIF
Örneğin görevler aşağıdaki tablodaki gibi olabilir:
Grafik ✍ Cebirsel Yorum
g(x) = 1/(x+2) + 3 f(x) = 1/x fonksiyonunun f(x) =1/x fonksiyonunun
fonksiyonunu referans tanım kümesi, görüntü bire bir ve örten olup
fonksiyonla karşılaştır, kümesi ve tekliği/çiftliğini olmadığını yazarak
grafiklerini çiz. analiz et. sebebini açıkla.
h(x) = 1/(x-1) + 4 Gerçek yaşamdan bir
f(x) = 1/x ve g(x) = 2/x fonksiyonunu artan/ durumu (örnek: Bir tam
grafiklerini aynı eksende çiz azalan olduğu aralıkları ve pastayı eş dilimlere
ve benzerlik/farklılıkları yaz. maksimum ve minimum ayırma) rasyonel
noktalarını belirle. fonksiyonla açıkla
f(x) = 1/x fonksiyonunu “Tanım kümesindeki bir
yatayda 3 birim sağa ve g(x) =1/x+2 fonksiyonunun değişiklik görüntü kümesini
2 birim yukarı kaydır, yeni sıfırlarını bul nasıl etkiler?” sorusunu
fonksiyonu çiz ve yorumla analiz et.
Öğrenciler seçtikleri görevlerde çalışırlarken esnek gruplama kullanılır (DSF2, ZSF4). Buna
uygun olarak sınıf ortamında çalışma alanları oluşturulur (DFÖOD2). Bazı öğrenciler grafik
kâğıdında fonksiyonları çizerken, bazıları sözel açıklamalar hazırlar, bazıları da fonksiyonlar
arası ilişkilere dair genellemeler yapar (ZIF2). Bu aşamada öğretmen sınıf içinde dolaşarak
öğrencilerin ilerleyişini gözlemleyerek destek sağlar (ZSF5, ZÜF1, DFÖOD3).
Görevlerini tamamlayan öğrencilerden gönüllü olanlar, çözümlerinden birini tahtada
paylaşır (ZÜF2, DFÖOD4). Öğretmen, öğrenci sunumları üzerinden tüm sınıfa dönerek
genelleyici sorular yöneltir: “Bir fonksiyonun yatayda sağa kayması, tanım kümesini nasıl
etkiler?”, “Dikey kayma görüntü kümesinde ne tür değişiklikler oluşturur?”, “1/x gibi referans
bir fonksiyonun çift mi yoksa tek mi olduğu nereden anlaşılır?” gibi sorularla kavramlar
pekiştirilir (DSF3, ZSF6, DIF3). Bu kısa tartışma hem kavramsal ilişkileri güçlendirir hem
de öğrenciler arası öğrenmeyi teşvik eder (DÜF2, ZÜF3). Öğrenciler etkinlik sonunda öz
değerlendirme formunu kullanarak öz değerlendirme gerçekleştirirler (EK 1) (DÜF3, ZÜF4,
DFÖOD5).
Dersin kapanışında öğretmen, tahtada öğrencilerin yaptığı örneklerden yola çıkarak
rasyonel referans fonksiyonunun ve onun dönüşmüş hâllerinin nitel özelliklerini (tanım ve
görüntü kümeleri, artan-azalan aralıklar, asimptotlar, işaret, bire birlik, çiftlik-teklik, örtenlik
vb.) kavramsal olarak özetler (ZIF3). Ayrıca bu fonksiyonların gerçek yaşamda nasıl
modellendiğine dair örnekler vererek dersi tamamlar (ZSF7). https://ogmmateryal.eba.
gov.tr/panel/upload/dinamik/dinamik-24647/MAT11S151/index.html adresindeki uygulama
yapılabilir (ZIF4).
Öğretmen etkinlik sonunda öğrencilerden öz değerlendirme formlarını doldurmalarını ister
Değerlendirme (EK 1) (DÜF3).
BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ 169

