Page 68 - Birleştirilmiş Farklılaştırma Etkinlikleri

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ
FELSEFE 10. SINIF

ETKINLIK 3

ÜNITE: AHLAK FELSEFESI
Etkinliğe
Dönüştürülecek FEL.10.5.1. Ahlak felsefesinin konusunu, kavramlarını ve problemlerini muhakeme edebilme
Öğrenme Çıktıları
Basamaklandırılmış a) Ahlak felsefesinin konusunu ve temel kavramlarını açıklar.
Bilgi Birimleri
Ön Koşul Beceriler/ Öğrencilerin iyi, kötü, özgürlük ve sorumluluk içeren davranışlara günlük hayattan örnekler
Temel Kabuller verebildiği; olgu ve değer yargısı ayrımını yapabildiği kabul edilmektedir.

Ahlak felsefesinin soyut kavramlarını (erdem, ödev, vicdan) kavramakta zorlanan öğrenciler için
Tema Bazlı Öğrenci günlük hayattan somut senaryolarla, daha ileri düzey analiz yapabilenler için ise derin felsefi
Ihtiyaçları paradokslara ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca öğrencilerin farklı öğrenme stillerini desteklemek
amacıyla; görsel, işitsel ve kinestetik alanlarda çeşitlendirilmiş ifade biçimlerine ihtiyaç vardır.
Farklılaştırma Alanları

DIF1: Kavramların hem günlük dildeki karşılığını hem de felsefi tanımını içeren, büyük puntolu
ve görsellerle desteklenmiş küçük masa kartları hazırlanabilir.
ZIF1: Ahlak ve etik ayrımı köken ve örneklerle verilebilir. Öğrencilerden her kavram için “tanım–
örnek–karşı örnek” üçlüsü üretmeleri istenebilir (bir örnek neden ahlak, neden etik değil?).
Öğrenciler, dersteki örnekleri iki sütunlu bir tabloya yerleştirebilir: “ahlak (kural)” / “etik (soru)”;
her maddeye kısa gerekçe ekleyebilir.
ZIF2: “Kurallar yeterli mi? Kararlarımızı hangi ilkeler şekillendirir?” geçişi kullanılabilir;
öğrencilerden bu soruyu bir “ilke arama görevi” ne çevirmeleri istenebilir: Her öğrenci bir ilke
önerir ve örnekle test eder. Öğrenciler, senaryoya geçmeden önce iki farklı yaklaşım yazabilir:
“Sonuç odaklı” / “ilke odaklı” düşünürsem ne derim? (Etik sorgulamanın yönünü görünür kılar).
DIF2: Senaryo metni tahtada yansıtılırken aynı zamanda öğretmenin okumasıyla eş zamanlı
takip edilebilecek “vurgulu” bir okuma yapılabilir.
Içerik DIF3: Bilgiler iki ana sütuna ayrılarak zıt renkli kalemlerle tahtaya yazılabilir.
ZIF3: Kavramlar senaryo üzerinden tahtaya sistemli yerleştirilebilir. Öğrencilerden “soru †
kavram † kanıt cümlesi” zinciri kurmaları istenebilir (metinden bir cümleyle kanıt). Öğrenciler,
her kavram için senaryodan bir “davranış kanıtı” ve bir “iç ses/niyet kanıtı” seçebilir, böylece
kavram–durum bağı güçlenir.
ZIF4: Ders sonunda yapılan toparlama konuşması kullanılabilir. Öğrencilerden bu konuşmayı “5
kavramı tek paragrafta ilişkilendir” göreviyle yeniden yazmaları istenebilir. Öğrenciler, kapanışta
verilen bütünlüğü test etmek için “ters örnek” düşünebilir: Vicdan var ama sorumluluk yoksa ne
olur? gibi mini karşı-olgu tartışması yapabilir.
ZIF5: Özgürlük–vicdan–iyi/kötü–sorumluluk–erdem ilişkisi bir ağ olarak kurulabilir.
Öğrencilerden bu ağda “en kritik düğüm” ü seçip neden kritik olduğunu gerekçelendirmeleri
istenebilir. Öğrenciler, aynı ağı farklı bir ikilem senaryosuna uygulayabilir: “Bu kavram ağı bu
senaryoda nasıl işlerdi?”
ZSF1: “Kimse görmediğinde ne yaparsın ve neden?” sorusu sorulabilir. Öğrencilerden
cevaplarını “eylem, ilke, gerekçe” formatında kurmaları istenebilir. Öğrenciler, aynı soruya iki
ayrı yaklaşım yazabilir: “kural temelli” ve “ilke temelli” (ahlak–etik ayrımı görünür olurdu).
Süreç
ZSF2: Cüzdan senaryosu gerçekçi bağlam sağlar. Öğrencilerden “Ben olsaydım” yerine “Hangi
koşul değişirse karar değişir?” sorusuna yanıt üretmeleri istenebilir. Öğrenciler, duyuşsal katılımı
düşünsel analize bağlamak için “ikilem noktası” nı belirleyebilir: Kararın en zorlaştığı an neresi?
70 BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ