Page 69 - Birleştirilmiş Farklılaştırma Etkinlikleri

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ
FELSEFE
10. SINIF

DSF1: Öğrencilerin cevap vermelerini kolaylaştırmak için üzerinde ipuçları bulunan bir çalışma
kâğıdı öğrencilere dağıtılabilir.
DSF2: Sorular sorulduktan sonra hemen cevap almak yerine 10 saniyelik “sessiz düşünme
süresi” verilebilir.
DSF3: Yaratıcı drama gruplarında konuşma odaklı rollerin yanı sıra “pandomim yapan”, “ses
efektlerini çıkaran” veya “akışı çizen” roller oluşturulabilir.
ZSF3: Gruplara ikişer kavram verilebilir. Öğrencilerden canlandırmada mutlaka “kavram
çatışması” kurmaları istenebilir (özgürlük-sorumluluk çatışması gibi). Öğrenciler, sahneye
başlamadan önce “kavram tanımı † sahnede göstergesi” eşleştirmesi yapabilir: Kavramı hangi
davranış gösterecek?
DSF4: Canlandırma sonrası soruların tartışılması ve öğrencilerin görüşlerini paylaşması,
etkinliğin refleksiyon aşamasını oluşturur. Öğrenci, sadece “oynamış” olmaz, oynadığı karakterin
duygusunu ve seçim nedenini gerekçelendirmeye çalışır. Bu da öğrenmeyi derinleştirir.
ZSF4: “Ne hissettin?” ve “tepkinin nedeni neydi?” soruları sorulabilir. öğrencilerden cevaplarını
“duygu † düşünce † ilke” zinciriyle kurmaları istenebilir. Öğrenciler, başka bir grubun
sahnesine “etik soru” ekleyebilir: “Bu durumda hangi ilke ağır basmalıydı?”
DSF5: Öğrencilerden “hızlıca” eşleştirme yapmalarının istenmesi, tüm sınıfı aktif yanıt üretmeye
yönlendiren kısa süreli bir katılım tekniğidir. Bu yaklaşım, pasif dinlemeyi azaltır ve çok sayıda
öğrenciden hızlı geri dönüş almayı sağlar. Özellikle ders sonunda öğrenmenin ne kadar
yerleştiğini anlık görmeye yardımcı olur.
ZSF5: Öğrenci cevaplarının kontrol edilip geribildirim verilmesi, hataların anında düzeltilmesini ve
doğru eşleştirmelerin pekişmesini sağlar. Öğrenci yanlış eşleştirmeyi “neden yanlış” üzerinden
öğrenir, böylece kavram yanılgıları kalıcılaşmadan giderilir. Bu durum değerlendirmeyi geliştirici
bir öğrenme fırsatına dönüştürür. Ayrıca bu form, öğrenciye verilecek geri bildirimi de daha
hedefli hale getirir.
DÜF1: Kavram eşleştirme etkinliği sözlü yapılabileceği gibi öğrencinin tahtaya kalkıp akıllı tahta
üzerinden sürükle-bırak etkinliğini kullanmasıyla gerçekleştirilebilir.
DÜF2: Öğrenciler dersin özetini slogan yerine kısa bir karikatür, resim çizerek veya kavramı bir
objeye benzeterek anlatabilir.
DÜF2: Kavram eşleştirme etkinliği, öğrencinin derste öğrenilen kavramları tanımlarla
ilişkilendirebildiğini gösteren somut bir ürün/çıktı niteliği taşır. Sözlü yapılsa bile öğrencinin
verdiği eşleştirmeler, kavramsal doğruluk düzeyini görünür kılar. Bu etkinlik, özellikle ders
sonunda hızlı tekrar ve tanılayıcı kontrol için işlevseldir.
ZÜF1: Kavram eşleştirme cevapları kontrol edilerek kısa sonuç değerlendirme yapılabilir.
Öğrencilerden yanlış eşleştirmeler için “neden yanlıştı?” açıklaması istenebilir. Öğrenciler,
karıştırılan kavram çiftleri için “ayırt etme ölçütü” yazabilir: Vicdan–erdem, özgürlük–sorumluluk
farkını bir cümleyle netleştirebilir.
Ürün
DÜF3: “En az iki kavram içeren slogan yazma” görevi, öğrencinin öğrendiklerini özetleyerek kısa
bir ürün çıktısına dönüştürmesini sağlar. Öğrenci, kavramları bir cümle içinde ilişkilendirerek
anlam kurar, bu da yüzeysel hatırlamnın ötesinde daha derin bir kavrayış göstergesidir. Slogan,
aynı zamanda öğrencinin özgün ifade ve değer yansıtma becerisini de ortaya koyar.
ZÜF2: Slogan yazımı yapılabilir. Öğrencilerden sloganın altında “hangi iki kavramı nasıl
bağladım?” açıklaması eklemeleri istenebilir. Öğrenciler, aynı sloganı iki farklı tonla yeniden
yazabilir: uyarıcı slogan / ilham verici slogan. Dilin etkisini tartışabilir.
ZÜF3: Sloganlar panoda paylaşılabilir. Öğrenciler birbirlerinin sloganlarını okuyup “en güçlü
ilişkilendirme”yi seçebilir ve nedenini yazabilir. Öğrenciler, panodaki sloganlardan ortak kavram
ağacı oluşturabilir: En sık geçen kavramlar ve bağlantılar.
ZÜF4: Süreç boyunca gözlem formu kullanılabilir; öğretmen tartışmaya katılım, gerekçelendirme
ve kavram kullanımı gibi ölçütleri izleyebilir. Öğrenciler, gözlem formuna paralel kısa bir öz
izleme yapabilir: “Bugün hangi kavramı doğru kullandım?”
BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ 71