Page 135 - Biyoloji Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
BİYOLOJİ
9. SINIF

Görev (SFÜDD1, SFÜDD2): Öğrencilerden bu kanıtlara dayalı olarak kloroplast ve
mitokondrinin diğer hücresel yapılardan farkını belirlemeleri ve Kayıp Halka Raporu'nu
(EK 6) doldurmaları istenir (IFÇ1, IFSK1, ÜFGAK2).
Derinleştirme Sorusu: “Bir hücre, neden kendi içinde başka bir DNA taşıyan, enerji
üreten bu yapıyı (mitokondriyi) yok etmemiş de onunla ortaklık kurmuş? Bu ortaklık
hücreye nasıl bir avantaj (enerji verimliliği) sağlamış olabilir?” (SFAU2, IFK2).
Çıktı: Hücre içinde Ortak Yaşam (Simbiyoz) raporu hazırlanır. Mitokondrinin hücreye
sağladığı avantajı (Enerji) ve hücreden aldığı avantajı (Koruma) analiz edilir (ÜFSÜ1,
ÜFÜÇ1). Öğrencilerden “Kendime Not” Formu'nu (EK 7) doldurmaları istenir.
Her grup bulgularını özetler ve bir sonraki ders için argümantasyon oturumuna hazırlanır.
Öğretmen her istasyonu dolaşarak derinleştirici sorular sorar ve gözlemlerini not eder
(SFGE1, FÖOD-ÖMO2).

3 ISTASYONUNDA EN ALT BÖLÜMÜNE UYGUN BIR ŞEKILDE YAZIP TOPARLAYALIM

2. DERS : ARGÜMANTASYON VE SENTEZ
A. Argümantasyon Oturumu
Öğrencilerin, “Hücre Mahkemesi” Mikroskobik ve yapısal kanıtların bilimsel tartışma ile sa-
vunulması yoluyla; prokaryot-ökaryot ayrımının yapılması, hücresel yapıların dinamik ve
iş birlikçi doğasının anlaşılması, endosimbiyoz teorisinin temellendirilmesi ve mikroskop
temelli gözlem ile bilimsel argümantasyon becerilerinin geliştirilmesi amaçlanır (SFÜDD2,
SFGE2).
Sınıf U” düzenine geçer (FÖOD-OTÖ2). Tahtaya “İddia-Veri-Gerekçe şablonu çizilir. Her
Uygulama Aşamaları grup laboratuvarda elde ettiği bulguyu sunar (ÜFGAK1).
Temel Seviye Grubu (Görsel Kâşifler) Sunumu
İddia: Her hücrede çekirdek yoktur, bakteriler yönetici moleküllerini sitoplazmada dağınık
taşır.
Veri: mikroskop gözlemleri
Kanıt: Mikroskopta soğan zarında koyu bir leke (çekirdek) gördük ama yoğurt bakterisinde
göremedik (SFAY2).
Öğretmen Müdahalesi (Derinleştirme): Peki, çekirdeği olmayan bu bakteri nasıl oluyor da
protein üretebiliyor? Hangi hücresel yapı her ikisinde de ortak? →Ribozom kavramına geçiş
(IFO2)
Orta Seviye Grubu (Fonksiyonel Dedektifler) Sunumu
İddia: Hücre içi dinamik bir fabrikadır, hücresel yapılar madde taşımak için hareket eder.
Veri: Elodea’daki kloroplast hareketi gözlemi
Kanıt: Elodea bitkisinde kloroplastların ışığa ulaşmak için hücre kenarında döndüğünü
gördük (SFAY2).
Öğretmen Müdahalesi (Derinleştirme): Bu hareketi sağlayan hücre iskeleti elemanlarıdır.
Eğer lizozom patlasaydı bu hareketin sonucu ne olurdu? → Otoliz ve hücresel yapı iş birliği
kavramına geçiş (IFK1, IFK2).
Ileri Seviye Grubu (Hücre Arkeologları) Sunumu
İddia: Mitokondri, hücre içinde yaşayan özel bir enerji santralidir ve bakterilere çok benzer.
Veri: Halkasal DNA ve ribozom benzerliği
Kanıt: İncelediğimiz verilerde Mitokondri DNA’sının tıpkı bakteriler gibi halkasal olduğunu
gördük (SFAY2).

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 137