Page 93 - Biyoloji Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
BİYOLOJİ
9. SINIF

Orta Seviye Görevi (Karmaşık Analiz ve Tahmin)
Problem: “Süt, ekmek ve ceviz hem protein hem yağ içerebilir mi?”
Görev: Bu besinlerin birden fazla organik molekül içerip içermediğini test edecek bir deney
kurgulayın. Hangi sırayla ayıraç damlatılacağına karar verin (SFÜDD1, SFAU1).
Beklenen: Bir besinin birden fazla sütuna yazılabileceğini keşfetmeleri (SFKÖ2).
Ileri Seviye Görevi (Zenginleştirilmiş-Hata Analizi ve Çevre)
Problem: “Atık sulardaki veya karmaşık endüstriyel karışımlardaki kirlilik (organik madde)
nasıl tespit edilir?” (IFÇ1, ÜFGHP1).
Görev: Öğrencilere içeriği bilinmeyen “Sıvı Karışımı” (öğretmenin hazırladığı nişasta+pro-
tein karışımı) verilir. Karışımda hangi moleküllerin olduğunu bulmaları ve olası deneysel
hataları (ör. renklerin karışması) raporlamaları istenir (SFÜDD2, ÜFSÜ1).
Beklenen: Hatalı sonuç alırlarsa deneyi tekrarlamaları ve sebat göstermeleri.
Ileri seviye görev için “X Sıvısı” karışımının ders öncesi hazırlanması gereklidir. Öğren-
cileri şaşırtmak ve algoritmik düşünceyi zorlamak için “X Sıvısı” karmaşık hazırlanmalıdır
(SFAU1, IFK2). Aşağıda karışım önerileri vardır. Bu karışım önerileri karışım yüzde oranla-
rına göre değiştirilebilir.
1. Karışım Önerisi: süt + nişasta çözeltisi + çok az sıvı yağ
2. Karışım Önerisi: süt + nişasta çözeltisi + çok sıvı yağ
3. Karışım Önerisi: süt + çok az nişasta çözeltisi + sıvı yağ
4. Karışım Önerisi: süt + çok nişasta çözeltisi + sıvı yağ
Uygulama Aşamaları
5. Karışım Önerisi: çok az süt + nişasta çözeltisi + sıvı yağ
6. Karışım Önerisi: çok süt + nişasta çözeltisi + sıvı yağ

Bu gıda maddelerinin önerilmesinin nedeni
Süt protein (Biüret -> Mor) verir.
Nişasta (Lügol -> Mavi/Mor) verir.
Yağ (Sudan III -> Leke) verir.

Ileri Seviye Görevi (Karmaşık Sayısal Analiz ve Tahmin)
Problem: “Az önce yaptığınız deney sonucunda tüpteki rengin maviye dönmesi size sadece
‘Nişasta var’ dedi. Ancak bir gıda mühendisi için bu yeterli değildir. Sütün içine ne kadar su
katılıp kıvamı artsın diye nişasta eklendiğini (tağşiş oranını) gözünüzle anlayabilir misiniz?”
Görev: Öğrencilerin cep telefonlarını basit bir spektrofotometreye (renk ölçer cihaza) dö-
nüştürerek bilinmeyen (X Sıvısı) bir süt numunesindeki nişasta oranını sayısal olarak tespit
etmesi istenir.
Beklenen: Gözlemsel (nitel) verileri, dijital araçlar kullanarak sayısal (nicel) verilere
dönüştürmeleri ve bir “Kalibrasyon Eğrisi” oluşturmaları (IFK2, SFARŞ1). Hatalı sonuç
alırlarsa deneyi değerlendirmeleri ve tekrarlamaları, sebat göstermeleri (SFARŞ2).
(İleri seviye laboratuvar föyü EK 2’de sunulmuştur).

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 95