Page 10 - Farklılaştırılmış Öğretim Zenginleştirme

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM: ZENGİNLEŞTİRME

Bu ilkeler, zenginleştirmenin de yalnızca “fazladan etkinlik” değil bütün bu felsefi yapı içinde anlam kazanan bir bileşen
olduğunu göstermektedir.

1.6. TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BAĞLAMINDA FARKLILAŞTIRMA
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, farklılaştırmayı öğretim programlarının temel ilkelerinden biri olarak tanımlamakta ve hem
program metinlerinde hem de öğretmen kılavuzlarında somutlaştırmaktadır (Çitil & Akçayır, 2024). TYMM farklılaştırma
modülünde;
• farklılaştırmanın öğrenci hazır bulunuşluğu, ilgisi ve öğrenme profili temelinde yapılması,
• içerik, süreç ve ürün boyutlarının her birinde zenginleştirme ve destekleme stratejilerine yer verilmesi,

• öğretmenlerin ön değerlendirme, esnek gruplama, öğrenme merkezleri, istasyonlar ve çeşitli ürün görevleri kullanma-
ları ayrıntılı örnekler ve ders senaryoları ile gösterilmektedir.
Öte yandan, Farklılaştırılmış Öğretim ve Müdahale Stratejileri Öğretmen Rehber Kitabı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla
eğitim alan öğrencilerin bulunduğu sınıflarda, farklılaştırmanın yalnızca “üst düzey” öğrenciler için değil tüm öğrenciler için
nasıl planlanabileceğine ilişkin kapsamlı örnekler sunmakta; zenginleştirmenin ve müdahale stratejilerinin aynı çerçevede
ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır (Çavuşoğlu vd., 2024). Böylece uluslararası alan yazınında gelişen farklılaştırma
anlayışı; Türkiye bağlamında, TYMM’nin genel çerçevesi ile bütünleşmiş, aynı zamanda zenginleştirme ve destekleme
başlıkları altında program metinlerine ve ders düzeyi kılavuzlara yansıtılmıştır. Buraya kadar değinilenler kısaca özetle-
necek olursa farklılaştırılmış öğretim;
• öğrenci hazır bulunuşluğu, ilgisi ve öğrenme profiline duyarlı,
• içerik, süreç ve ürün boyutlarında esneklik sağlayan,
• güçlü bir öğrenme topluluğu ve hakkaniyet anlayışı üzerine kurulu,

• hem uluslararası alan yazınında hem de Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde merkezî bir yer işgal eden bütüncül bir öğ-
retim felsefesi olarak ele alınmıştır.
Farklılaştırma ile ilgili bu kısa girişin ardından bu kılavuz kitabımızın asıl odaklandığı kısma ikinci bölümden itibaren geçil-
mektedir. Bir sonraki bölümde, farklılaştırmanın içinde özel bir yeri olan zenginleştirme kavramı; özel yetenekliler eğitimin-
deki klasik modeller, genel sınıf ortamına uyarlanmış zenginleştirme yaklaşımları ve TYMM’deki zenginleştirme anlayışı
çerçevesinde ayrıntılı olarak sunulmaktadır. Böylece “farklılaştırılmış öğretimde zenginleştirme” kavramı hem kuramsal
hem de uygulamalı boyutlarıyla temellendirmeye çalışılmıştır.

12