Page 84 - Felsefe Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FELSEFE
10. SINIF

3. Açıklama - Uygulama Adımları
• Grup Sunumları ve Temel Kavramlara Giriş: Her grup, üzerinde çalıştığı felsefi
problemle ilgili ana fikri ve bulguyu ürettikleri argümanlara dayanarak tüm sınıfa sunar
(ÜFÜÇ1). Öğretmen, sunumlar sırasında anahtar kelimeleri tahtaya yazarak rehberlik
eder.
• Kavramları Ilişkilendirme: Tüm sunumlar bittikten sonra öğretmen, tahtaya yazdığı
temel kavramları öğrencilerin argümanlarıyla ilişkilendirerek tanımlayarak açıklar.
• Ortak Bir Ürün Oluşturma: Tüm sınıf, tahtada “Varlık Felsefesi” ana başlığı altında
ortak bir kavram haritası oluşturur. Öğrenciler, kendi gruplarının bulgularını bu haritaya
ekleyerek bilgiyi organize etme ve birleştirme becerisi kazanır (ÜFSÜ1).
4. Derinleşme - Uygulama Adımları
• Materyal Dağıtımı ve Konu Seçimi: Öğretmen, sınıfı varlık felsefesinin altı farklı
yaklaşımını (idealizm, materyalizm, düalizm, oluşçuluk, fenomenoloji, varoluşçuluk)
inceleyerek 6 gruba ayırır ve her gruba, üzerinde görevler yazan bir “küp” dağıtır.
• Küpleme Etkinliği: Öğrenciler, küpü atarak gelen talimata göre görevleri yerine getirir.
Her öğrenci kendi ilgi alanına göre bir akımı seçerek sürece aktif katılım gösterir
(SFSÖ1).
• Öğretmen, küpleme tekniği ile normal görev sürecini açıkladıktan sonra isteyen
öğrencilerin ek bir çalışma ile grup çalışmasına katkı sunabileceklerini söyler ve onlara
yönelik önerilerde bulunur. Bu şekilde, öğrencilerin varlık felsefesinin soyut problemlerini
daha karmaşık ve güncel kavramlarla sorgulamasını amaçlar.
Örneğin
• 1. Tanımla: Öğretmen, öğrencilerden seçtikleri felsefi akımı kendi cümleleriyle
açıklamasını ister. Örneğin “İdealizm nedir, kendi cümlelerinizle açıklayın.” yönergesi
verilir veya akımdan yola çıkarak keşfedilebilecek yeni bir kavramı kendi cümleleriyle
tanımlamasını ister. Örneğin “Fenomenolojik bir yaklaşımla, bedenin bilişsel süreçteki
rolünü nasıl tanımlarsın?” gibi yönergeler sunulur (IFO1, IFS2).
• 2. Karşılaştır: Öğrencilerden, seçtikleri akımın zıt bir akımla karşılaştırması istenir.
Örneğin “İdealizmi, materyalizm ile benzer ve farklı yönleriyle karşılaştır.” yönergesi
verilir veya karşılaştırma yeni kavramlar üzerinden yapılır: “İdealizmin, bilinçteki öznel
deneyimleri (qualia) nasıl açıkladığını ve materyalizmin bu konudaki açıklamasından
farkının ne olduğunu karşılaştır.” yönergesi sunulur (IFK2).
• 3. Analiz Et: Öğrenciler seçtikleri akımın temel bileşenlerini analiz eder. Örneğin
“Seçtiğin akımın varsayımlarını analiz et.” yönergesi verilir veya bu analizi yaparken
felsefenin zor sorularından biriyle bağlantı kurması istenir. Örneğin “Düalizmin 'ruh-
beden' ayrımını temel alarak, ‘Bilincin Zor Problemini’ nasıl analiz edersin? Bu problem,
düalizmin varsayımlarını ne kadar zorlar?” sorusu sorulur (SFÜDD2).

• 4. Uygula: Öğrencilerin seçtikleri akımı somut bir duruma uygulaması istenir. Örneğin
“Hayatından bir örnek vererek idealizme uygun bir bakış açısını açıkla.” yönergesi verilir
veya akımı somut duruma uygularken modern bir problemle bağlantı kurması istenir.
“Oluş felsefesinin temel önermelerini, sürekli değişen bir dijital kimliğe sahip olan bir
yapay zekâya uygula. Sanal bir varlığın 'oluş' süreci nasıl açıklanabilir?” sorusu sorulur
(ÜFGHP1, ÜFGHP2).
• 5. Ilişkilendir: Öğrencilerden, seçtikleri felsefi akımı, farklı bir disiplindeki kavramla
ilişkilendirmesi istenir. Örneğin “Seçtiğin akımı günümüz bilim kurgu filmleri veya sanal
gerçeklik kavramıyla ilişkilendir.” “Bir nesnenin varlığı, gözlemden bağımsız mıdır?”
yönergeleri verilir (IFÇ2, SFÜDD3).

86 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ