Page 98 - Tarih Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TARİH
10. SINIF

Öğretmen öğrenciye; “Osmanlı’nın saldırı hazırlıkları ile Bizans’ın savun-
ma önlemleri arasındaki ilişkiyi bir akış şemasıyla göstererek her hamle-
nin stratejik önemini gerekçelendir ve bu planlamanın fethin sistemli bir
askerî strateji olduğunu nasıl kanıtladığını açıklayabilir misin?” sorusunu
sorabilir.
Öğrencilerin fetih hazırlıklarını yapılandırırken bilgiyi sadece kronolo-
Organizasyon jik olarak değil; lojistik, diplomasi, teknoloji ve psikolojik harp gibi tema-
tik kategorilere ayırarak düzenlemeleri istenebilir. Öğretmen, öğrencileri
(İFO)
Osmanlı saldırı hazırlıkları ile Bizans savunma önlemlerini (örneğin; şahi
topları karşısında surların güçlendirilmesi) karşılıklı bir matris üzerinde eş-
leştirmeye ve her bir hazırlığın stratejik önemini gerekçelendirmeye yön-
lendirmelidir. Bu organizasyon süreci; bilgiyi coğrafya, yönetim ve ordu
yapısı gibi farklı ölçütlere göre yeniden düzenleyen akış şemaları veya
karşılaştırmalı tablolar aracılığıyla, fethin sistemli bir planlama ürünü oldu-
ğunu vurgulanmalıdır.
IFSK 1: II. Mehmet’in kişisel vizyonu ve liderlik anlayışı sürece dâhil edile-
bilir. Öğrencilerden bu konuda araştırmalarını derinleştirmeleri, edindikleri
Seçkin Kişiler
bilgileri yorumlamaları istenebilir.
(İFSK)
IFSK 2: Akşemseddin, Molla Fenari, Macar Urban’ın fetihteki rolü üzerin-
de durulabilir.
Öğrencilerin analiz ve sentez becerilerini derinleştirmek amacıyla, uzman
öğrencilerin edindikleri bilgileri sadece aktarmakla kalmayıp, bu bilgileri
“İstanbul’un fethi olmasaydı Osmanlı’nın cihan devleti olma süreci nasıl
etkilenirdi?” gibi karşıt senaryolar üzerinden tartışmaya açmaları sağla-
Üst Düzey nabilir. Öğretmen, uzmanları çalışma gruplarında yer alan arkadaşlarının
Düşünme farklı tarihsel yorumlarını analiz etmeye ve fetih-cihan devleti ilişkisini bü-
(SFÜDD)
tüncül bir perspektifle açıklamaya yönlendirmelidir. Ayrıca, uzmanlardan
fethin sebeplerini ve sonuçlarını etki düzeyine göre gerekçelendirerek sı-
ralamaları ve edindikleri bilgileri yeni bir akademik bütün haline getirerek
aktarmaları teşvik edilebilir.
SFAU 1: Uzman grubunda yer alan öğrenciler tek doğruya ulaşmak yeri-
Açık Uçluluk/ ne farklı tarihsel yorumlar geliştirebilirler.
İlerletici Süreç
(SFAU) SFAU 2: Uzmanlar çalışma grubunda yer alan arkadaşlarının farklı yo-
rumlarını tartışmalarını sağlayabilir.
Süreç Öğretmen öğrenciye; “İstanbul’un Fethi’nin askerî, siyasi ve ekonomik
sonuçlarının birbirini nasıl etkilediğini açıklayabilir misin? Bu sonuçların
Akıl Yürütme/ Osmanlı’nın güçlü bir devlet olmasında neden önemli olduğunu söyleyip
Kanıtlama (SFAY) düşünceni bir metin, harita ya da görselle destekleyebilir misin? Bilgilerin
doğru olduğunu göstermek için farklı kaynakları karşılaştırabilir misin?”
sorusunu sorabilir.
Öğrencilerin araştırma sürecini derinleştirmek amacıyla; farklı tarihsel an-
latıları (Osmanlı ve Bizans kronikleri gibi) karşılaştırarak aralarındaki tu-
tarlılığı sorgulamaları ve ulaştıkları verileri neden-sonuç zinciri içerisinde
analiz etmeleri istenebilir. Öğretmen, uzman öğrencileri sadece bilgi top-
Araştırma
lamaya değil; metin, harita ve görsel kanıtları birer “tarihsel belge” olarak
Yöntemleri
kullanıp kendi özgün hipotezlerini oluşturmaya yönlendirmelidir. Ayrıca,
(SFARŞ)
ulaşılan bilgilerin güvenilirliğini değerlendirmek için birincil kaynaklar ile
güncel akademik yayınlar arasında karşılaştırmalı bir okuma yapılması
ve bu bulguların bütüncül bir araştırma dosyasına dönüştürülmesi teşvik
edilebilir.

100 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ