Page 92 - Türk Dili ve Edebiyatı Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
10. SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı Adalet Oyunu

Konu Leylek ile Tilki fablı üzerinden işlenen temel tema: adalet, misilleme ve misafirperverlik etiğidir.
Dinlenen/izlenen Leylek ile Tilki fablı üzerinden yapılan bu uygulamada olay örgüsü ve ka-
rakter eylemlerinin çözümlemesi yoluyla öğrencilerin metin analizi ve kavrama yetenekleri-
nin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Küpleme tekniğiyle öğrencilere tilkinin bencilliği ve ley-
leğin misillemesinden hareketle çözümleme becerilerinin geliştirilmesi, eleştirel düşünme,
Öğrenme Hedefleri
adalet ve empati kavramlarının kazandırılması amaçlanmaktadır. Fablın evrensel mesajı-
nın güncel sosyal normlar ve misafirperverlik etiği ile ilişkilendirilmesi suretiyle öğrencilerin
bağlamsal düşünme, yansıtıcı yazı yazma ve çıkarımlarını hayatla bütünleştirme yetkinliği
edinmeleri hedeflenmektedir.

Disiplinler Arası Felsefe, psikoloji, sosyoloji
Bileşenler
Materyaller Etkileşimli tahta, dijital içerikler, çok modlu metinler

Süre 4 ders saati
Kavram Haritası: Öğrenciler fablın ana temaları (adalet, misilleme, bencillik) hakkındaki ön
bilgilerini, kavramsal ilişkilendirme becerilerini tespit eder ve dinleme öncesinde konuya dair
zihinsel altyapılarını ölçerler.
Çalışma Kâğıdı: Öğrenciler dinleme veya izleme sırasında aktif dinleme ve bilgi kaydetme
becerilerini, olay örgüsündeki kritik detayları (kaplar, duygular, eylemler) doğru ve eksiksiz
yakalayıp yakalayamadıklarını kontrol eder.
Karşılaştırma Tablosu: Öğrenciler fablın yapısal özelliklerini analiz edip ilişkilendirme be-
cerilerini ölçer ve tilki ile leyleğin eylemlerindeki benzerlik ve farklılıkları (simetriyi) kategori-
ze ederek metni derinlemesine anlama düzeylerini değerlendirirler.
Açık Uçlu Sorular: Öğrenciler eleştirel düşünme, gerekçelendirme ve etik yargılama bece-
rilerini ölçüp özellikle “intikam” gibi duygular üzerinden konuyu yüzeysel okumanın ötesinde
tartışma yeteneklerini değerlendirirler.
Etkinlik Açıklaması
Yansıtıcı Yazı: Öğrenciler orijinal düşünüp, transfer becerilerini ölçerek fablın ahlaki dersini
güncel hayattan bir duruma uyarlayarak (uygulama) alternatif çözüm yolları (yaratıcılık) ge-
liştirme yeteneklerini değerlendirir.
Öğrenme Günlüğü: Öğretmen, öğrencilerin öz değerlendirme ve metabilişsel (öğrenmeyi
öğrenme) becerilerini ölçerek öğrencilerin çıkardığı kişisel ahlaki dersi, anlamakta zorlan-
dığı noktaları ve kendi stratejik gelişim alanlarını dürüstçe ortaya koymasını sağlamak için
yararlanır.
Küpleme Statejisi: Küpleme tekniği bu derste, öğrencilerin izledikleri fablı tanımlama, kar-
şılaştırma ve analiz gibi altı farklı bilişsel boyutta inceleyerek konuyu çok yönlü bir bakış
açısıyla derinleştirmelerini sağlar. Gruplar, küpün her bir yüzündeki yönergeler aracılığıyla
karakter davranışlarını etik ve uygulama açısından sorgularken, elde ettikleri verileri birleş-
tirerek somut bir çözümleme ürünü ortaya koyarlar.
Dinleme Öncesi:
Öğretmen tahtanın merkezine “Misafirperverlik” ve “Etik Değerler” yazarak öğrencilerden
bu kavramların onlara neler çağrıştırdığını (saygı, empati, adalet, hazırlık vb.) söylemelerini
ister (SFARŞ1). Bu aşamada, öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek adına kavram
Uygulama Aşamaları haritası kullanılabilir (IFO1, FÖOD-ÖMO1) (EK 1). Ardından sınıf gruplara ayrılır.
Öğretmen öğrencilere, “Ne ekersen onu biçersin” sözünü düşünmelerini ve fabl türünün
temel özelliklerini şematik olarak oluşturmalarını söyler (IFK1). Fabl videosunu izletmeden
önce “Tilkinin hatası neydi?” gibi açık uçlu sorular yönelterek izleme sürecinde odaklana-
cakları noktaları belirler ve onları aktif araştırmacı moduna getirir.

94 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ