Page 90 - Türk Dili ve Edebiyatı Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
10. SINIF

Farklılaştırma Alanları
IFS1: Somut nesnelerden (vazo/tabak) ziyade “niyet” ve “adalet” gibi so-
Soyutluk (IFS) yut kavramlar metne dâhil edilir. Adaletin sembolü olan “terazi” ile fabldaki
kaplar arasında metaforik bağ kurulur.
IFK1: Öğrencilere “Ne ekersen onu biçersin.” sözünün dışında Aristote-
les’in “Adalet, her şeye hakkı olanı vermektir.” sözü verilir. Böylelikle fabl-
Karmaşıklık (IFK)
daki karakterlerin bu tanıma ne kadar uyduğu veya uymadığı sorgulatıla-
rak karmaşıklık düzeyi artırılabilir.
IFÇ1: Dinleme/izleme devam ederken öğretmen tahtanın bir köşesine
Içerik Mevlana’nın “Adalet nedir? Ağaçlara su vermektir. Zulüm nedir? Dikene
Çeşitlilik (IFÇ)
su vermektir.” beyti yansıtılabilir. Öğrencilerden metni bu bakış açısıyla
dinlemesi/izlemesi istenebilir.
IFO1: Etkinlik başlangıcındaki kavram haritası, hiyerarşik bir yapıya dö-
Organizasyon (IFO) nüştürülebilir. “Evrensel Değerler > Etik > Adalet” şeklinde bir mantık çer-
çevesi içinde haritalama yapılabilir.
Seçkin Kişiler IFSK1: Konuyla ilgili olarak hukukçuların veya etik filozoflarının “kısasa
(IFSK) kısas” ilkesine yönelik görüşlerinden kısa bir kesit sınıfa sunulur.

Üst Düzey SFÜDD1: “Tartışma” kısmında öğrencilerden, tilkinin bu davranışını bir
Düşünme “psikolog” gözüyle eleştirel değerlendirmeleri ve bu davranışın toplumsal
(SFÜDD) güveni nasıl zedelediğini analiz etmeleri istenir.
SFAU1: Seçimde özgürlük zenginleştirmesi ile karakterler arasında di-
Açık Uçluluk/ yalog oluşturulduğunda “Leylek tilkiyi eve davet ettiğinde yemek vermek
Ilerletici Süreç yerine onunla konuşsaydı ne olurdu?” sorusuyla, ucu açık ve birden fazla
(SFAU)
doğru cevabı olan bir senaryo kurgulatılır.
SFKÖ1: Öğrencilere kapların özelliği doğrudan söylenmez. Videodaki
Keşifçi Öğrenme “vazo” görüntüsü durdurulur ve “Bu vazo bir tilki için neden engeldir?” so-
(SFKÖ)
rusuyla fiziksel imkânsızlığı öğrencinin keşfetmesi sağlanır.
SFAY1: “Leylek adaleti sağladı mı yoksa sadece intikam mı aldı?” sorusu
Süreç Akıl Yürütme/ ile öğrencilerden metindeki kanıtları (leyleğin hazırlığı, tilkinin mahcubiyeti)
Kanıtlama (SFAY)
kullanarak bir kanıtlama yapmaları istenebilir.
SFSÖ1: Küpleme etkinliği bittiğinde öğrencilerden yansıtıcı yazı ya da
Seçimde Özgürlük karakterler arasından geçen bir diyalog kurgulama görevlerinden birini
(SFSÖ)
seçmeleri istenir.
Araştırma SFARŞ1: Öğrencilere “Fabllarda neden genellikle etik değerler konu ola-
Yöntemleri rak seçilir?” sorusu verilerek kaynaklardan etikle ilgili araştırma yapmaları
(SFARŞ) istenebilir.
SFGE1: Sınıf 6 gruba ayrılır. Her grup küpün bir yüzündeki görevi hazırlar
Grup Etkileşimi
ve diğer gruplara sunum yaparak etkileşimli bir öğrenme döngüsü oluş-
(SFGE)
turulur.
Gerçek Hayat ÜFGHP1: Öğrenciye; “Sınıfta bir arkadaşın seninle alay ederse leyleğin
Ürün Problemleri yöntemini (misilleme) mi yoksa daha kardeşçe bir çözüm yolunu mu se-
(ÜFGHP) çersin?” problemi verilir.

92 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ