Page 93 - Türk Dili ve Edebiyatı Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
10. SINIF

Dinleme Sırası:
Dinleme sırasında öğretmen tarafından öğrencilerin görsel ve işitsel verileri organize etme-
leri için sadece başlıkların yazıldığı örnek bir karşılaştırma tablosu dağıtılır (SFKÖ1) (EK 2).
Öğrenciler bağlantıdaki (https://share.google/gE23W7PuNMm3agOCz) Leylek ve Tilki’yi
izlerken tilki ve leyleğin davranışlarını, ikram ettikleri kapların özelliklerini (düz tabak, dar
boyunlu vazo vb.) ve misafirlerin yemek yiyememe anlarındaki tepkilerini bu tabloya ve ça-
lışma kâğıtlarının ilgili alanlarına not ederler (IFÇ1). Ayrıca öğrenciler, karakterlerin duygu
değişimlerini (mutluluk, şaşkınlık, hayal kırıklığı) izleme anında kelime şeklinde kaydederek
küpleme etkinliğinin veri setini oluştururlar.
Bunun ardından öğretmen gruplara küpleme stratejisinin materyalini dağıtır (FÖOD-T1) (EK 3).
1. yüz: tanımlama
Fabl haritasını çıkar: Izlediğin fablı; yer, zaman, şahıs kadrosu ve olay örgüsü (serim-dü-
ğüm-çözüm) açısından kısaca tanımla. Fabl nasıl başladı ve nasıl sonuçlandı?
2. yüz: karşılaştırma
Davetleri kıyasla: Tilkinin ev sahipliği ile leyleğin ev sahipliğini karşılaştır. Kaplar, ye-
mekler ve misafirlerin tepkileri arasındaki benzerlik ve farklılıklar nelerdir (IFS1)?
3. yüz: ilişkilendirme
Hayatla bağ kur: Bu fablda yaşananları günümüzden bir örnekle ilişkilendir. Okulda veya
sosyal hayatta “Kendine yapılmasını istemediğin bir şeyi başkasına yapma.” nerelerde
karşımıza çıkar?
4. yüz: analiz
Karakter analizi: Karakterlerin davranışlarının altındaki nedenleri incele. Tilki neden
düz tabak seçti? Leylek neden kavanozu tercih etti? Bu seçimler karakterlerin kişilikleri
hakkında ne söyler? Eğer sınıfta imkânınız varsa 4. yüz (analiz) için videodaki tilki ve
leyleğin yüz ifadelerinin (jest ve mimik) ekran görüntülerini kartın yanına ekleyebilirsiniz.
5. yüz: uygulama
Yeni bir çözüm üret: Eğer bu fablın sonunu “intikam” üzerine değil de “öğreticilik ve uz-
laşma” üzerine kurmak isteseydin leylek tilkiye nasıl davranmalıydı? Senaryoyu yeniden
yaz (ÜFGAK1).
6. yüz: tartışma
Etik paneli: “Kötülüğe kötülükle karşılık vermek adalet midir?” ve “Leyleğin yaptığı kı-
sasa kısas” davranışının olumlu ve olumsuz yanlarını grubunla tartış ve bir karara var
(SFÜDD1, ÜFD1).
Dinleme Sonrası:
Öğrenciler küpün altı yüzündeki görevleri gruplar hâlinde tamamladıktan sonra (SFGE1),
süreci bireysel bir iç görüye dönüştürmek için yansıtıcı yazı yazar (SFSÖ1, SFAU1) (EK 5).
Bu yazıda, “Eğer leyleğin yerinde olsaydınız, tilkiye nasıl bir ders verirdiniz?” gibi üst düzey
düşünme gerektiren açık uçlu sorulara yanıt ararlar (SFAY1, ÜFGHP1, IFSK1) (EK 4). Der-
sin finalinde ise her öğrenci kendi öğrenme günlüğüne, “Bugün adalete dair ne öğrendim?”,
“Hangi bakış açısı beni en çok zorladı?” ve “Bu fablın mesajı günümüzde hâlâ geçerli mi?”
başlıkları altında düşüncelerini kaydeder (EK 6). Bu günlükler, öğrencinin bilişsel gelişimini
izlemek adına ürün dosyasına (portfolyo) eklenir. Öğrenciler ders sonunda hem kendilerini
hem de akranlarını değerlendirirler (EK 7, EK 8).

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 95