Page 104 - TÜRK İSLAM SANATI TARİHİ 11

5. ÜNİTE
kubbe ile örterek yapısal bütünlüğü korumuştur. Ön tarafta iki, arka tarafta üç şerefeye yer
verilen minareler; avlunun dört köşesine yerleştirilmiştir (Görsel 5.32) (Çizim 5.3).

Görsel 5.32: Süleymaniye Külliyesi, İstanbul Çizim 5.3: Süleymaniye Külliyesi planı çizim

Payas Sokullu Menzil Külliyesi, sahip olduğu yapı çeşitliliğiyle yolcuların tüm barınma,
temizlik, ibadet, alışveriş ve güvenlik ihtiyaçlarını karşılayan Osmanlı menzil külliyelerine
iyi bir örnektir. Külliyenin inşası, hac yolu üzerinde bulunan Hatay iline bağlı Dörtyol
ilçesinin beldesi Payas’ta 1567’de başlamış ve inşa 1580’de tamamlanmıştır. Külliye;
kesme taş ağırlıklı malzemeyle inşa edilen arasta, kervansaray, tabhane, imaret, hamam,
cami, hankah (tekke), sıbyan mektebi, iki çeşme ve köprüden oluşmaktadır (Görsel 5.33)
(Çizim 5.4). Geniş bir alanda birbirlerine bağlı ve birbirlerini tamamlayan bu yapılar çok
çeşitli işlevlere sahiptir. Külliyenin en doğusunda yolcuların dinlendikleri kervansaray ve
kervansarayın bitişiğinde yolculara yemek veren imaret ve tabhaneler, bunların hemen
batısında bir doğru biçiminde uzanan arasta; arastanın da batısında cami, hankah, sıbyan
mektebi ve hamam yer almaktadır.

Görsel 5.33: Payas Sokullu Menzil Külliyesi, Hatay

1. Cami
2. Tekke
3. Haman
4. Sıbyan Mektebi
5. Arasta
6. Tabhane
Çizim 5.4: Payas 7. Kervansaray
Sokullu Menzil Külliyesi 8. İmaret
planı çizim

102