Page 156 - Birleştirilmiş Farklılaştırma Etkinlikleri

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ
MATEMATİK
9. SINIF

Öğrencilere “Günlük hayatta, örneğin bütçe planlaması veya ölçüm yaparken hangi tür sayılar
kullanıyoruz?” sorusu sorularak ders başlatılır. Öğrencilere düşünmeleri için süre verilir ve
ardından yanıtlamaya gönüllü olan birkaç öğrenciden yanıtları sınıfla paylaşmasını istenir
(DIF1, ZIF1). Eğer öğrencilerden doğru yanıt gelmez ise doğru yanıt öğretmen tarafından sınıfa
sunulur. Öğrencilerin verdiği yanıtlar sınıfla paylaşılır ve tahtaya not edilir.Dersin devamında
öğretmen, sayı kümeleriyle ilgili temel kavramların tanıtımına geçer. Sınıfın dikkatini toplamak
amacıyla tahtaya ℕ, ℤ, ℚ, ℚ', ve ℝ, sembolleri yazılır. Her bir sembolün temsil ettiği sayı kümesi
açıklanır. Bu aşamada öğretmen, akıllı tahta üzerinde sayı kümelerinin alt küme ilişkilerini
somutlaştıran renkli görsellerden yararlanır (DIF2, ZIF2). (https://ogmmateryal.eba.gov.tr/
panel/upload/images/pfxhsuouj2s.png)
Öğrencilerle etkileşimli bir biçimde etkileşimli tahtadaki diyagramın yapısı analiz edilir.
Kavramların soyut yapısının somutlaştırılması için örnekler üzerinden ilerlenir. Öğretmen,
rasyonel sayıların iki tam sayının oranı biçiminde yazılabileceğini; irrasyonel sayıların ise
bu şekilde ifade edilemeyen, ondalık gösterimi sonsuz basamaklı ve devretmeyen sayılar
olduğunu vurgular (DIF3, ZIF3). Her kümeye ait birkaç sayı örneği üzerinde birlikte çalışılır.
Ardından öğretmen, sınıfa uygulanacak grup etkinliğini tanıtarak öğrencilerin bu süreçte
“Sayı Kümeleri Kâşifleri” rolünü üstleneceklerini belirtir. Öğrencilerden, kendilerine verilen
sayı örneklerini kümelere yerleştirmeleri, bu yerleştirmelere ilişkin gerekçelerini yazmaları ve
sayıları içeren gerçek yaşam senaryolarına uyarlamaları beklenir.
Sınıf 10 gruba ayrılır (her grup 4 öğrenciden oluşacak şekilde). Gruplar oluşturulurken
öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyleri göz önünde bulundurulur; her grupta farklı seviyelerden
öğrencilerin yer almasına dikkat edilir (DSF1, ZSF1, DFÖOD1, ZFÖOD1).
Her gruba şu sayılardan oluşan bir sayı kartı seti dağıtılır: 7, – 4, 3/5, §3, ve 2,718. Bu sayılar
hem rasyonel hem irrasyonel sayı örneklerini içererek görev çeşitliliği sağlanır (DIF4, ZIF4).
Etkinlik öncesinde öğretmen, tahtada bir sayı örneğini öğrencilerle birlikte sınıflandırarak süreci
Uygulama Aşamaları modelleyerek gösterir (DSF2, ZSF2). Gruplardan, sayı kartlarını ilgili kümelere yerleştirmeleri
ve gerekçeleriyle birlikte sayı doğrusu posteri üzerine yerleştirmeleri istenir. Posterde her sayı
için küme adı ve gerekçesi yazılı olarak belirtilir.
İkinci aşamada her gruba farklı zorluk seviyelerinde gerçek yaşam senaryoları içeren menüler
dağıtılır. Öğrenciler öğrenme menüsüne uygun olacak şekilde senaryolara ilişkin görevleri
seçerek bu görevleri gerçekleştirir.
ÖĞRENME MENÜSÜ
Başlangıçlar (Temel): Bir market fişi fiyatları listeler (ör. 5 TL, 2,50 TL). Fişte bulunan sayı
değerlerini sayı kümelerine göre sınıflandırın ve nedenini açıklayın (Bunu herkes bağımsız
olarak yapmalı.).
Fişlerde bulunan sayı değerlerini doğru sayı kümeleri ile eşleştiren ve nedenini açıklayan
öğrenciler bir sonraki senaryoya geçerler (DSF3, ZSF3).
Ara Sıcaklar (Orta): Bir marangoz, tahta parçalarını ölçer (örneğin, 2 m, §2 m (Dik kenar
uzunlukları birer metre olan dik üçgenin hipotenüs uzunluğu). Hangi ölçülerin rasyonel veya
irrasyonel olduğunu belirleyin ve tartışın. (Bunu tüm gruplar birlikte yapmalı.).
Hangi ölçülerin rasyonel veya irrasyonel olduğunu belirleyen öğrenciler bir sonraki katmana
geçer.
Tatlılar (Ileri): Bir robotun tekerlek çevresi 2rr formülü ile hesaplanırken r sayısı, robotun
bilgisayar hafızasına 3,14 olarak kaydedilir. İdeal dünyada sonsuza giden bu sayı, robotun
yazılımında aniden sonlu bir hâl alır. Tekerlek çevresinin gerçek değeri yerine bulunan
yaklaşık değerin sayı kümesi sınıflandırmasını değiştirip değiştirmediğini muhakeme edin
(Bunu isteyen gruplar birlikte ya da bireysel olarak yapmalı.).
Gruplar, senaryo içindeki sayıları sınıflandırır, çalışma kâğıdına yazılı açıklama yapar ve
gerekçelerini bir görsel üzerinde sunar (örneğin: tablo veya sayı doğrusu çizimi).

158 BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ