Page 31 - Birleştirilmiş Farklılaştırma Etkinlikleri

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ
BİYOLOJİ
10. SINIF

Sonuç: Selülozu kaybettik.
Ekonomik Kayıp: Yeni kâğıt için tekrar ağaç kesmek ve enerji harcamak zorundayız.
Plastik şişeyi çıkarır, “Bu şişe yaklaşık 500 yıl doğada kalacak. Oysa bu granül hâline geti-
rilip sanayide tekrar kullanılabilirdi.” der ve farklı renklerdeki ayrıştırma kutularının ne kadar
önemli olduğuna vurgu yapar.
Öğrencilerden geri dönüşüm yapılmamasının çevresel ve ekonomik olarak ne gibi kayıplara
yol açabileceğini düşünmelerini ister. Öğretmen öğrencilerin fikirlerini dinler. Bu fikirlerden
hareketle “Atık sorununun sadece çevresel bir kirlilik sorunu değil aynı zamanda bir ‘ham
madde yönetimi’ ve ‘ekonomik verimlilik’ sorunu olduğunu ifade eder. Ayrıştırılmadan atılan
her atık ülke ekonomisine zarardır. Bizim ‘Döngüsel Ekonomi’ modeline geçmemiz gereki-
yor.” der (ZSF2).
Öğrencilerden tartışılan bu konularla ilgili yakın çevrelerindeki benzer görsel ve malzeme-
leri gözlemlemelerini ister. Öğrencilerin Ulusal Atık Yönetimi Stratejisi ve Eylem Planı’nın
(2025-2035) hedeflerini inceleyerek kendi gözlemlerini bu verilerle eşleştirmeleri istenir
(DSF3, ZIF4).
Örnek veriler aşağıdaki gibi olabilir:
• Türkiye’de günlük kişi başı ortalama atık miktarı 1,13 kg’dır.
• Evsel atıklarımızın %50’sinden fazlası organik (geri dönüştürülebilir kompost), %20’si
ise ambalaj atığıdır.
• Enerji Verimliliği: 1 ton alüminyum kutuyu geri dönüştürmek, sıfırdan üretmeye göre
%95 enerji tasarrufu sağlar.
Uygulama Aşamaları • Cari Açık: Plastik petrolden üretilir. Plastiği geri dönüştürmek petrol ithalatını azaltmak
demektir.
• Döngüsel Ekonomi: “Kullan-At” devri bitti. Artık “Kullan-Dönüştür-Tekrar Kullan”
devrindeyiz.
Elde edilen verilerin sınıfta sunulmasına fırsat verilir (DÜF3, ZÜF2).

DERS: 2
Öğretmen farklı atıkların geri dönüşüm/bozunma süreçlerinin gözlenmesi için deney
gözlem masası oluşturur (DFÖOD1). Yapılacak deneyin amacını ve planını öğrencilerle
paylaşır (DIF3, ZIF5).
Deney Planı: “Doğa Hangisini Sever?”
Deneyin Amacı: Farklı atık türlerinin doğada geri dönüşüm/bozunma hızlarını
karşılaştırmak ve hangi maddelerin “geri dönüştürülebilir” hangilerinin “biyobozunur”
olduğunu keşfetmek.
1. Hazırlık Aşaması
• Süre: 4 Hafta (Gözlem Süreci)
Malzemeler
1. 5 adet büyük şeffaf plastik kap veya cam kavanoz.

2. Yeterli miktarda bahçe toprağı (nemli olmalı).

BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ 33