Page 58 - Birleştirilmiş Farklılaştırma Etkinlikleri

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ
FELSEFE
10. SINIF

ZSF2: Heterojen gruplarda roller işlevsel biçimde dağıtılabilir, öğrencilerden rollerin her
istasyonda rotasyonla değişmesi istenebilir (her öğrenci farklı beceriyi dener). Gruplar, istasyon
sonunda 1 dakikalık “mini ekip özeti” yapabilir: Ne yaptık, hangi kanıtı topladık, hangi sonuç çıktı?
DSF2: İstasyon tekniğinde verilen süre grupların yeterlilikleri düşünülerek artırılabilir. Öğretmen
bu sürede istasyonlar arasında gezerek rehberlik edebilir.
DSF3: Kronometre sadece sayı olarak değil azalan bir renk barı veya kum saati şeklinde
yansıtılarak geçiş hazırlığı kolaylaştırılabilir.
ZSF3: “Yığılımlı ilerleme” için özgün metafor çizimi istenebilir, öğrencilerden metaforlarını 2
cümleyle açıklamaları beklenebilir: “Neden yığılımlı?” Öğrenciler, özgün metaforu sadece
çizmekle kalmayıp kavramın bir özelliğini (birikim, basamak, geri dönüş) görünür kılacak şekilde
tasarlayabilir.
ZSF4: Sıradan ifadeyi felsefi soruya dönüştürme görevi yapılabilir, öğrencilerden dönüştürürken
“varsayım belirleme” adımı eklemeleri istenebilir: Sıradan cümlede hangi kabul var? Öğrenciler,
ürettikleri felsefi soruyu “genel–özel” iki düzeyde yazabilir: evrensel soru ve günlük örnekle
somutlaştırılmış soru.
ZSF5: “Tutarlılık olmasaydı ne olurdu?” sorusu tartışılabilir, öğrencilerden 2 olası sonuç
üretmeleri istenebilir: (1) düşünce düzeyi (çelişki), (2) yaşam/pratik düzeyi (karar verememe).
Öğrenciler, karşı-olgu düşünmeyi sistemleştirmek için “eğer… o zaman…” zinciri kurabilir:
“Tutarlılık yoksa † argüman çöker † tartışma imkânsızlaşır…”
ZSF6: Çıkış biletleri incelenebilir, öğrencilerden çıkış biletlerinde ürettikleri cümle/çizimin hangi
kavrama karşılık geldiğini ayrıca işaretlemeleri istenebilir. Öğrenciler, çıkış biletlerinden sınıfça
en sık görülen 2 kavram yanılgısını seçip “doğru açıklama” cümlesi yazabilir.

DÜF1: Tanım iskeletinin hemen yanında, boşluklara gelebilecek kelimelerin olduğu bir “Kelime
Havuzu” kutucuğu eklenir.
ZÜF1: Özgün metafor çizimi yapılabilir, öğrencilerden metaforun hangi kavramsal özelliği temsil
ettiğini açıklamaları istenebilir (kavram † simge † gerekçe). Öğrenciler, metaforlarını bir “mini
poster”e dönüştürebilir: kavram + metafor + bir örnek cümle.
ZÜF2: Galeri yürüyüşünde öğrenciler ürünleri inceleyebilir, her öğrenci iki ürüne “güçlü yön +
geliştirme önerisi” notu bırakabilir. Öğrenciler, yürüyüş sonunda en iyi örnekleri seçip “neden iyi?”
kriterleri çıkarabilir (kanıt, açıklık, özgünlük).
DÜF2: Öğrencilerin ne beklendiğini somut olarak görebilmeleri için örnek bir dedektif raporu
panoda asılır tutulur.
ZÜF3: “Görsel/Sözel Dedektif” kutularına bırakılan çıkış kâğıtları performans verisi sağlar.
Öğrencilerden bir cümlelik gerekçe eklemeleri istenebilir: “Bunu seçtim çünkü…” Öğrenciler, çıkış
Ürün ürünlerini “kavram etiketi” ile teslim edebilir: hangi kavramı çizdim/yazdım?
ZÜF4: Çıkış etkinliği değerlendirme aracı olarak kullanılabilir. Öğrencilerden üretiminin rubrikte
hangi ölçüte karşılık geldiğini işaretlemeleri istenebilir (kavram doğruluğu, açıklık, gerekçe).
Öğrenciler, çıkış ürününü bir sonraki dersin başında “revize” edebilir: Bugün daha iyi nasıl
yazardım/çizerdim?
ZÜF5: Grup etkileşimleri gözlem formu ile değerlendirilebilir. Öğretmen süreç davranışlarını (rol
alma, kanıt sunma, tartışma niteliği) izleyebilir. Öğrenciler, süreç sonunda grupça “en iyi yaptığımız
bir şey / geliştireceğimiz bir şey” raporu yazabilir.
ZÜF6: Gözlem formu somut kanıt sağlar; öğretmen hangi istasyonda hangi güçlüğün yaşandığını
erken fark edebilir. Öğrencilerden gözlem formuna paralel “öz izleme” yapmaları istenebilir: “Bugün
tartışmaya ne kadar katkı verdim?” gibi kısa işaretleme.
ZÜF7: Çıkış biletleri sonuç değerlendirme sağlar, öğretmen veriye göre bir sonraki dersi
planlayabilir (hangi kavramlar tekrar, hangi istasyon güçlendirme). Öğrenciler, çıkış biletlerindeki
“2 soru” mantığıyla bir sonraki ders için sınıf soru havuzu oluşturabilir.
DFÖOD1: İstasyonların üzerine “Burada yazıyoruz.”, “Burada tartışıyoruz.” gibi yönlendirici
Fiziksel
kağıtlar asılır.
Öğrenme Ortamı
Düzenlemeleri DFÖOD2: Eleştiri masası (tartışma odaklı) ile yazar masası (düşünme odaklı) sınıfın birbirine
en uzak köşelerine yerleştirilir.

60 BİRLEŞTİRİLMİŞ FARKLILAŞTIRMA ETKİNLİKLERİ