Page 109 - Biyoloji Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
BİYOLOJİ
9. SINIF

Farklılaştırma Alanları
IFS1: Enzim-substrat ilişkisini somut örneklerle (lens temizleyici-protein,
katalaz-hidrojen peroksit) açıklama yerine enzim aktivitesinin moleküler
düzeyde düzenlenmesine ve aktivasyon enerjisi kavramına odaklanılır.
Soyutluk (İFS)
IFS2: Denatürasyon kavramı, sadece “bozulma” olarak değil protein
yapısındaki üç boyutlu değişimler ve aktif bölgenin yapısal bütünlüğü
bağlamında ele alınır.
IFK1: Enzim aktivitesini etkileyen faktörler arasındaki ilişkiler (sıcaklık-pH
etkileşimi, substrat-enzim konsantrasyonu dengesi) çok değişkenli bir sis-
Karmaşıklık (İFK) tem olarak incelenir.
IFK2: Enzimlerin biyolojik sistemlerdeki düzenleyici rolü, hücresel meta-
bolizma ve homeostazi kavramlarıyla ilişkilendirilir.
IFÇ1: Kimya disipliniyle bağlantı kurularak pH, asit-baz dengesi, kimyasal
Içerik kinetik ve reaksiyon hızı kavramları entegre edilir.
IFÇ2: Gıda bilimi ve biyoteknoloji alanlarından örnekler (peynir mayalan-
Çeşitlilik (İFÇ)
ması, enzimli deterjanlar, endüstriyel enzim kullanımı) sunulur.
IFÇ3: Tıp ve sağlık bilimleriyle ilişki kurularak mide asitliği, sindirim enzim-
leri ve beslenme alışkanlıkları konuları işlenir.
IFO1: İçerik, “homeostazi” ve “biyokimyasal düzenleme” temel kavramları
etrafında organize edilir.
Organizasyon (İFO)
IFO2: Enzim aktivitesi konusu, hücre metabolizması, enerji dönüşümleri
ve canlılık özellikleri gibi üst düzey biyoloji kavramlarıyla ilişkilendirilir.
IFSK1: Thomas Cech ve Sidney Altman’ın ribozimler üzerine Nobel ödül-
Seçkin Kişiler lü çalışmaları (RNA Dünyası Hipotezi) öğrencilere tanıtılır.
(İFSK) IFSK2: Öğrenciler, bu bilim insanlarının çalışmalarını inceleyerek sunum
hazırlama fırsatı bulur.
SFÜDD1: Öğrenciler, “Lens temizleyicinin yanlış kullanımında gözlerin
yanma nedeni” gibi problemleri analiz ederek eleştirel düşünme beceri-
Üst Düzey lerini kullanır.
Düşünme SFÜDD2: Deney sonuçlarını değerlendirirken, olası hata kaynaklarını be-
(SFÜDD) lirleme ve minimize etme stratejileri geliştirir.
SFÜDD3: Günlük yaşam olaylarını (mide asitliği, gıda saklama) bilimsel
verilerle ilişkilendirerek karar verme becerileri geliştirir.
SFAU1: Öğrenciler, pH ve sıcaklığın enzim aktivitesine etkisini gösterecek
özgün deney tasarımları yapar (katalaz, amilaz veya lipaz seçenekleri).
Açık Uçluluk/
Süreç SFAU2: Farklı enzim kaynakları (patates, karaciğer, havuç) ve farklı
İlerletici Süreç substratlar kullanarak alternatif deney düzenekleri oluşturur.
(SFAU)
SFAU3: Deney sonuçlarını farklı formatlarda (rapor, grafik, sunum, pos-
ter) sunma seçenekleri sunar.
SFKÖ1: Öğrenciler, katalaz enzimi ile hidrojen peroksitin parçalanmasını
gözlemleyerek veri toplar ve analiz eder.
Keşifçi Öğrenme SFKÖ2: Farklı sıcaklık ve pH koşullarında enzim aktivitesini deneysel ola-
(SFKÖ) rak test ederek keşfederler.
SFKÖ3: Lens temizleyici senaryosundan hareketle, gerçek yaşam prob-
lemlerini sorgulayarak hipotez oluşturur.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 111