Page 83 - Coğrafya Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
COĞRAFYA 10. SINIF

ETKINLIK 1

TEMA: AFETLER VE SÜRDÜRÜLEBILIR ÇEVRE
Etkinliğe
Dönüştürülecek COĞ.10.6.2. Afete dirençli yaşam alanlarının coğrafi koşullarını çözümleyebilme
Öğrenme Çıktıları

a) Afete dirençli yaşam alanlarının coğrafi koşullarını tanımlar.
Basamaklandırılmış
Bilgi Birimleri b) Afete dirençli yaşam alanlarında yer alan mekânsal unsurların kendi aralarındaki ilişkileri
çözümler.

Ön Koşul Beceriler/ Öğrencilerin tehlike, risk ve afet kavramları ile afet türleri ve bütüncül afet yönetimi hakkında
Temel Kabuller bilgi sahibi olduğu kabul edilmektedir.
Öğrenciler, coğrafi kavramları doğru kullanarak mekânsal unsurlar arasındaki neden-sonuç iliş-
Tema Bazlı Öğrenci kilerini kurmada ve bir yerleşimi çoklu ölçütlere göre sistematik biçimde değerlendirmede zorluk
Ihtiyaçları
yaşayabilir.
Farklılaştırma Alanları

IFS1: Öğretmen, afetlerin ve kazaların tek bir nedene (örneğin sadece
çürük zemine) bağlı olmadığını, sistemin farklı katmanlarındaki hataların
üst üste gelmesiyle oluştuğunu açıklayan James Reason’ın ‘‘İsviçre Pey-
niri Modeli’’ni (Swiss Cheese Model) tanıtır. Öğrenci, hazırladığı kontrol
listesindeki her bir kategoriyi (Yer Şekilleri, Zemin Yapısı, Altyapı, Yerleş-
Soyutluk (İFS) me Düzeni) birer ‘‘Savunma Katmanı’’ (Peynir Dilimi) olarak kavramsal-
laştırır. Öğrenci, ‘‘Bir şehirde afet ne zaman felakete dönüşür?’’ sorusunu
yanıtlarken; zemin etüdündeki bir hatanın (birinci delik), imar planındaki
Içerik bir eksiklikle (ikinci delik) ve altyapıdaki bir zaafiyetle (üçüncü delik) nasıl
aynı hizaya gelerek afeti kaçınılmaz kıldığını bu soyut model üzerinden
analiz eder.
IFK1: Öğretmen, öğrencilere ‘‘Sünger Şehir’’ (Sponge City) modelini ve
kentsel ısı adası ile sel riskinin ilişkisini içeren disiplinler arası bir inceleme
dosyası verir. Öğrenci, beton kanallar ve setler yerine suyun şehir içinde
Karmaşıklık (İFK)
doğal yollarla emilimini sağlayan bu karmaşık ekolojik mühendislik mode-
lini inceler; geleneksel altyapı ile yeşil altyapının entegrasyonunu sistem
düşüncesiyle tartışır.
SFAU1: Öğretmen, öğrencilere ‘‘Mars Kolonisi: Terra Nova’’ senaryosunu
verir. Öğrenci, Dünya'daki afet risklerinden çok daha zorlu koşullara (rad-
Açık Uçluluk/
yasyon, kum fırtınaları, atmosferin yokluğu) sahip bir gezegende, coğrafi
İlerletici Süreç
koşulların (krater içi, yer altı tünelleri vb.) hayatta kalmayı nasıl belirledi-
(SFAU)
ğini tasarlar ve Dünya'daki ekstrem bölgeler (Antarktika, çöl vb.) için bu
tasarımlardan ilham alan hibrit bir yerleşim modeli oluşturur.
Süreç
SFKÖ1: Öğretmen, öğrencilere kurgusal bir yerleşim yeri yerine, Endo-
nezya'nın başkentini Jakarta’dan Nusantara’ya taşıma projesinin gerçek
Keşifçi Öğrenme jeolojik ve hidrolojik verilerini (toprak çökmesi, deniz seviyesi yükselmesi
(SFKÖ) haritaları vb.) ham veri olarak sağlar. Öğrenci, bir şehir plancısı gibi bu
devasa göçün coğrafi zorunluluklarını keşfeder ve yeni kurulacak şehrin
yer seçiminin doğruluğunu elindeki verilerle test eder.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 85