Page 85 - Coğrafya Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
COĞRAFYA
10. SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı Afete Dirençli Yerleşimleri Değerlendiriyorum

Konu Afetler ve Sürdürülebilir Çevre
Bu etkinlikte öğrencilerin yer şekilleri, zemin yapısı, iklim, yerleşme düzeni ve altyapı un-
Öğrenme Hedefleri surlarını dikkate alarak bir yerleşim alanının afete dirençliliğini değerlendirebilmeleri hedef-
lenmektedir.
Disiplinler Arası Afet yönetimi, şehir ve bölge planlama, jeoloji, çevre bilimi
Bileşenler
Bu etkinlikte örnek yerleşim durum metinleri, fiziki ve beşerî haritalar, afete dirençlilik kontrol
Materyaller listesi taslağı, etkileşimli tahta ile öğrencilerin kullanacağı kâğıt ve yazı gereçlerine ihtiyaç
duyulmaktadır.
Süre 2 ders saati
Modelleme: Öğretmen, örnek bir yerleşim alanı üzerinden afete dirençlilik değerlendirmesi-
ni yaparak öğrencilerin süreci ve ölçütleri somut biçimde görmelerini sağlar.
Rehberli inceleme: Öğrenciler, öğretmenin yönlendirici soruları ve geri bildirimleriyle örnek
yerleşimleri inceleyerek doğru kavramsal çerçevede düşünmeye yönlendirir.
Işbirlikli grup çalışması: Öğrenciler küçük gruplar hâlinde çalışarak görüş alışverişinde
Etkinlik Açıklaması
bulunur, ortak ölçütler belirler ve kontrol listesi taslağı oluşturur.
Soru-cevap: Öğretmen, sorular aracılığıyla öğrencilerin dikkatini risk ve avantaj oluşturan
coğrafi unsurlara çeker ve düşünme süreçlerini derinleştirir.
Bireysel ürün oluşturma: Öğrenciler, grup çalışmasında geliştirdikleri ölçütleri kullanarak
kendi afete dirençlilik kontrol listelerini hazırlar ve öğrenmelerini somut bir ürüne dönüştürür.
GIRIŞ
Öğretmen derse, aynı afet türünün farklı yerleşim alanlarında farklı sonuçlar doğurduğunu
gösteren iki kısa örnek durumla başlar. Öğrencilere aşağıdaki sorular yöneltilir:
• Benzer doğa olayları neden bazı yerleşim alanlarında daha yıkıcı sonuçları olan afetlere
dönüşür?
• Bir yerleşim alanını afete karşı daha güvenli yapan unsurlar neler olabilir?
Öğrencilerin görüşleri alınır ve tahtada anahtar kavramlar not edilir. Ardından öğretmen
afete dirençli yaşam alanı kavramını tanımlar. Afete dirençliliğin yalnızca yapı özellikleriyle
değil; yer şekilleri, zemin yapısı, iklim özellikleri, yerleşme düzeni ve altyapı unsurları birlikte
değerlendirilerek ele alınması gerektiği vurgulanır (IFS1).
Uygulama Aşamaları Öğretmen, dersin sonunda öğrencilerden bir yerleşimi bu ölçütlere göre değerlendiren bir
‘‘Afete Dirençlilik Kontrol Listesi’’ oluşturacaklarını açıkça ifade eder.
1. Basamak: Öğretmen Modelleme (SFKÖ1)
Öğretmen, örnek bir yerleşim alanı üzerinden ‘‘Afete dirençlilik kontrolü nasıl yapılır?’’ soru-
suna model oluşturur. Yerleşim alanı şu başlıklar altında değerlendirilir:
• Yer şekilleri ve eğim durumu
• Zemin yapısı
• İklim ve yağış özellikleri
• Yerleşme düzeni
• Altyapı ve açık alanlar

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 87