Page 165 - Felsefe Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FELSEFE
10. SINIF

(Not: Zaman sorunu yaşamamak adına metinlerin bir önceki dersten verilmesi veya
sadeleştirilmiş tek sayfalık özetler halinde sunulması esastır.)
3. Aşama: Süreç - Metin Analizi (Okuma Çemberleri ve Grafik Düzenleyiciler)
Gruplar yerlerine yerleştikten sonra, derinlemesine analiz süreci okuma çemberleri
stratejisiyle başlatılır. Bu strateji sayesinde öğrencilerin ipucu olmaksızın metinleri okumaları,
birbirlerinin fikirlerini dinlemeleri ve tartışmaları hedeflenir. Süreci yapılandırmak ve verimi
artırmak adına her öğrenciye bir Grafik Düzenleyici (Metin İnceleme Formu- EK1) dağıtılır.
Bu araç, öğrencilerin karmaşık felsefi metinleri parçalara ayırarak daha kolay işlemelerine
ve organize etmelerine yardımcı olur (SFKÖ1, SFSÖ1).
Öğrencilerden form üzerinde şu dört temel alanı doldurmaları istenir:
1. Temel Kavramlar: Metinde geçen “vacibü’l-vücud”, “kozmos”, “tasarım” gibi kilit felsefi
terimlerin tespiti.

2. Temel Problem: Yazarın “Kötülük problemi” veya “Tanrı’nın varlığı” gibi hangi soruna
çözüm aradığının belirlenmesi.
3. Argüman Zinciri: Yazarın iddiasını destekleyen öncüllerin ve vardığı sonucun analiz
edilmesi (SFAY1, IFÇ2, IFÇ4,IFÇ1).
4. Grup Görüşü: Grubun bu argümanı tutarlı bulup bulmadığına dair ortak kanaati.
Öğrenciler sessiz okuma ve ardından grup içi tartışma yaparken, öğretmen sınıfta aktif bir
rehberlik süreci yürütür. Grupları dolaşır, öğrencilerin takıldığı kavramlarda düşünmelerini
tetikleyecek ipuçları verir ancak doğrudan cevapları söylemez. Formların tamamlanmasının
ardından, grup üyelerinin birbirlerinin analizlerini dinlemeleri ve sorgulamaları teşvik edilir.
4. Aşama: Jigsaw (Ayrılıp Birleşme) Gruplarının Kurulması
Analiz süreci tamamlandığında, dersin dinamiği Jigsaw stratejisiyle değiştirilir. İlk aşamadaki
Uygulama Aşamaları “uzman grupları” dağıtılır ve yeni, karma gruplar oluşturulur. Bu yeni grupların her birinde,
önceki altı farklı metni incelemiş birer temsilcinin (bir Augustinus uzmanı, bir Hume uzmanı
vb.) bulunması sağlanır.
Bu stratejik hamleyle, her grubun tüm filozofların görüşlerine hâkim bir yapıya kavuşması
hedeflenir. Böylece öğrencilerin sadece kendi okudukları metinden değil arkadaşlarının
uzmanlaştığı metinlerden de sorumlu olmaları sağlanarak iş birliğine dayalı öğrenme ve
akran öğretimi süreci başlatılır.
5. Aşama: Akran Öğretimi ve Paylaşım
Yeni gruplar oluştuğunda, Jigsaw stratejisinin “rapor hazırlama ve yeniden biçimlendirme”
mantığı devreye girer. Öğrenciler sırayla söz alarak uzmanlaştıkları metni arkadaşlarına
öğretmeye başlarlar (ÜFÜD1, ÜFÜÇ1, IFO1, FÖOD-ÖMO1, SFGE1, SFÜDD1, ÜFD1).
· Örneğin Augustinus uzmanı olan öğrenci, metnindeki “Tanrı ve zaman ilişkisi” argümanını
grubuna detaylarıyla anlatır.
· Ardından Hume uzmanı söz alarak din üzerine eleştirilerini sunar.
Bu paylaşım sırasında dinleyen öğrenciler pasif kalmaz, önlerindeki “Karşılaştırmalı Din
Felsefesi Tablosu”na (EK2) arkadaşlarından öğrendikleri kritik noktaları not alırlar. Paylaşım
derinleştikçe, öğrencilerin birbirlerine “Peki senin filozofun kötülük problemine ne diyor? ”
gibi çapraz sorular sormaları sağlanarak metinler arası bağlar kurulur ve öğrencilerin yeni
bakış açılarına açık olmaları desteklenir (ÜFGAK1).

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 167