Page 166 - Felsefe Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FELSEFE
10. SINIF

6. Aşama: Değerlendirme ve Kapanış
Dersin son bölümünde, sürecin verimliliğini ölçmek ve kazanımları pekiştirmek için çok
yönlü bir değerlendirme yapılır.
İlk olarak bireysel sorumluluğu ve grup katkısını ölçmek adına öğrencilere küçük bir Akran
Değerlendirme Formu (EK3) dağıtılır. Öğrencilerden, grup arkadaşlarının konuyu ne kadar
net aktardığını ve tartışmaya katkısını (Örn. “Arkadaşım metindeki temel argümanı anlaşılır
bir şekilde ifade etti mi?”) değerlendirmeleri istenir.
Son olarak tüm sınıfa yönelik genel bir yansıtma ve tartışma süreci başlatılır (SFAU1, IFÇ5).
Tahtaya “Hangi iki filozofun argümanı birbiriyle en çok çatışmaktadır? ” sorusu yazılarak
Jigsaw gruplarındaki küçük tartışmaların sınıf geneline taşınması sağlanır (ÜFGHP1).
Öğrencilerden gelen yanıtlarla dersin özeti yapılır, farklı fikirlerin zenginlik olduğu vurgulanır
ve öğrencilerin etik ilkelere uygun, saygılı katılımları takdir edilerek ders sonlandırılır.

Dersin sonuna gelindiğinde, öğretmenin elindeki en güçlü veri toplama aracı EK4’te yer alan
Dereceli Puanlama Anahtarı olacaktır. Öğretmen, bu aracı tek bir seferde değil, sürecin iki
farklı aşamasında bir “gözlemci” ve bir “analist” titizliğiyle kullanır.
Sürecin ilk ayağı, ders henüz devam ederken başlar. Sınıfın Jigsaw gruplarına ayrıldığı
ve hararetli tartışmaların yaşandığı o canlı anlarda, öğretmen elindeki ölçekle sıraların
arasında dolaşır. Bu aşamada odaklandığı nokta kâğıtlar değil öğrencilerin performansıdır.
Öğretmen, bir öğrencinin uzmanı olduğu konuyu arkadaşlarına ne kadar akıcı ve ikna edici
bir dille aktardığını gözlemleyerek ölçekteki “Iletişim ve Paylaşım” puanını verir. Grup
içindeki nezaketi, söz kesmemesi ve görev bilinciyle hareket etmesi izlenerek etik ve iş
birliği kriterleri puanlanır. Bu yöntemle ölçeğin yarısı, ders ortamındaki anlık gözlemlerle
Değerlendirme tamamlanmış olur.
İkinci aşama ise ders bitip öğrenciler sınıftan ayrıldığında başlar. Öğretmen, öğrencilerin
ders boyunca doldurdukları EK-1 (Metin Inceleme Formu) kâğıtlarını toplar ve masasına
oturur. Artık rolü bir analisttir. Öğrencilerin kâğıtlarına bakarak “vacibü’l-vücud” veya
“kozmos” gibi felsefi terimlerin doğru tespit edilip edilmediğini inceler ve kavram bilgisi
puanını verir. Ardından öğrencinin filozofun düşünce zincirini (öncüller ve sonuç) mantıklı bir
şekilde kurup kuramadığını kontrol ederek “Argüman Analizi” puanını belirler.
Böylece öğretmen, bu tek sayfalık ölçek sayesinde öğrenciyi sadece yazdığıyla değil
konuştuğu, dinlediği ve analiz ettiği her anıyla bütüncül bir şekilde değerlendirmiş olur.
Sonuçta ortaya çıkan puan, öğrencinin sadece bilgisini değil felsefi muhakeme becerisini de
yansıtan gerçekçi bir karneye dönüşür.
Hukuk ve Adalet Alanı: Derste uygulanan metinlerdeki argüman zincirini (öncül-sonuç)
tespit etme ve tutarlılığı sorgulama becerisidir. Avukatlık, Hâkimlik ve Savcılık mesleklerinin
temelini oluşturur. Öğrenciler, tıpkı bir hukukçunun dava dosyasındaki çelişkileri bulması
gibi filozofların metinlerindeki mantıksal boşlukları analiz etmişlerdir.
Akademik ve Editoryal Alan: Karmaşık metinleri çözümleme, ana fikri bulma ve bunu
Kariyer Çıktısı
başkalarına net bir şekilde aktarma (Jigsaw aşaması); editörlük, akademisyenlik, araştırmacı
gazetecilik ve metin yazarlığı alanları için kritik bir yetkinliktir.
Diplomasi ve Strateji: Farklı görüşleri (Augustinus, Hume vb.) dinleyip sentezleme ve etik
ilkelere uygun tartışma becerisi; diplomatlık, arabuluculuk ve insan kaynakları uzmanlığı gibi
uzlaşı gerektiren kariyer yolları için bir simülasyon niteliğindedir.

168 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ